About Me

My photo
శ్రీమతి భమిడిపాటి బాలాత్రిపురసుoదరి పేరుతో బాల సాహితీవేత్తగా మీ అ౦దరికీ నేను పరిచయమే! నేను వెలువరిoచిన ముoగిటిముత్యాలు బాలల గేయ కావ్యo తెలుగుభాషోద్యమ కోణoలోoచి చేసిన ప్రసిధ్ధ రచన.ఇప్పటివరకూ 116 మహర్షుల చరిత్రలు,అవతారాల కథలు,అనే పరిశోధనాత్మక రచనలు,యోగి వేమన జీవిత చరిత్ర,బoగారుకలలు,కొత్తబ౦గారులోక౦ వ౦టి 15 పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. కృష్ణాజిల్లారచయితలసoఘo ద్వారా అనేక జాతీయసదస్సులకు నిర్వహణా బాధ్యతలు చేపట్టాను.తానా,అమెరికా వారి ఆధ్వర్యoలో జరిగిన సదస్సులో తెలుగువారి పoడుగలపైన నా పరిశోధనాపత్రo ప్రశoసలు పొoదిoది. 2010లో వoగూరు ఫౌoడేషన్ వారి అoతర్జాతీయ రచయిత్రుల మహాసభలలో బాలసాహిత్యమూ-రచయిత్రుల పాత్ర,.శ్రీ శ్రీ బాలసాహిత్యo వ౦టి పరిశోధనా పత్రాలు పలువురి ప్రశoసలు పొoదాయి. బoదరు డచ్ కోటలో జరిగిన కృష్ణాజిల్లా చారిత్రక వైభవo సదస్సులో కృష్ణాజిల్లా టెలీకమ్యూనికేషన్స్ పైన ప్రత్యేక ప్రసoగo చేశాను. నా కథలు, కవితలు , శీర్షికలు, సీరియల్సూ వివిథ వార, మాస పత్రికలలో నిర్విరామoగా వస్తున్నాయి.కనకదుర్గ ప్రభ,భక్తిసుధ,చిత్సుధ మొదలైన ఆధ్యాత్మిక పత్రికలలో కూడా తరచూ కనిపిస్తూ ఉoటాయి.ఉయ్యూరు సరసభారతి వారు,కైకలూరు సాహితీ మిత్రులు ఉగాది ఉత్తమ కవయిత్రి పురస్కారాన్ని అoదిoచి గౌరవిoచారు.విజయవాడ సిధ్ధార్థ మహిళా కళాశాల వారు నన్ను సత్కరిoచారు.వృత్తి రీత్యా విజయవాడ బిఎస్ఎన్ఎల్ లో సీనియర్ సూపర్ వైజర్ గా పనిచేస్తున్నాను.

మత్సరము కర్ణుడు కథ

మత్సరము
కర్ణుడు కథ
   పాండవులు బ్రాహ్మణ వేషంలో ద్రౌపదీ స్వయంవరానికి వెళ్ళారు. ఎంతోమంది రాజులు ప్రయత్నించినా ఎవరికీ సాధ్యం కాలేదు. అర్జునుడు మత్స్యయంత్రాన్ని కొట్టాడు.
   మత్స్యయంతాన్ని కొట్టిన అర్జునుణ్ణి చూసి క్షత్రియ కుమారులు ఆశ్చర్యపోయారు. ఇది మానమాత్రుడికి సాధ్యం కాదు.
   ఇతడు బ్రాహ్మణ వేషంలో ఉన్న ఇంద్రుడో, హరుడో, భానుడో, గుహుడో అయి ఉండచ్చు అంటూనే అక్కడ చేరిన రాజులందరు అర్జునుణ్ణి పొగుడుతున్నారు. దేవతలు పూలవాన కురిపించారు.
   బ్రాహ్మణులు క్షత్రియుల వల్ల కానిదాన్ని సాధించమన్న ఆనందంతో తమ పై పంచెలు తీసి గాలిలో ఎగరేసి ఆనందంతో కేకలు పెట్టారు.
   ద్రుపదుడు, దృష్టద్యుమ్నుడు అర్జునుడికి చెరొక వైపు నిలబడ్డారు.ఆ సంతోష సమయంలో సుందరాంగి అయిన పాంచాలి మందగమనంతో వయ్యారంగా నడుస్తూ రాజకుమారులందరు చూస్తుండగా వచ్చి మన్మథుడిలా వెలిగిపోతున్న పరాక్రమశాలి అర్జునుడి మెడలో పూలమాల వేసింది.
   ఆ ఉత్సవాన్ని చూస్తున్నకర్ణ, దుర్యోధన బృందానికి అసూయతో కళ్ళుకుట్టాయి. ఈ ద్రుపదుడు మనల్ని ఎంత అవమాన పరిచాడు? బంధువుల్ని పిలిచినట్టు రాజులందర్నీ ఇక్కడికి ఎందుకు రప్పించాలి? రప్పించి మనల్ని కాదని బ్రాహ్మణుడికి కన్యని ఎందుకు అప్పగించాలి?
   మనకి అవమానం చేసిన ఇతడికి గుణపాఠం చెప్పాలి. ఈ ఉత్సవ ప్రదేశాన్ని రణభూమిగా మారుద్దాం రండి అని రాజకుమారుల్ని రెచ్చగొట్టారు.
   కాని, రాజకుమారుల తీరు వేరే విధంగా ఉంది. ఈ బ్రాహ్మణ కుమారుడి తప్పులేదు. తన విద్యానైపుణ్యంతో రాజకుమారిని దక్కించుకున్నాడు. ఏ దోషమూ లేని బ్రహ్మణుణ్ణి చంపితే బ్రహ్మహత్యా పాతకం చుట్టుకుంటుంది.
   కాబట్టి, గర్వంతో గుడ్డివాడైన పాంచాల రాజు మీదకి యుద్ధానికి వెడదాం. ఆ బ్రాహ్మణ బాలుణ్ణి విడిచి పెట్టండి అని అంటూనే రాజకుమారులు  అర్జునుణ్ణి వదిలేసి ద్రుపదుణ్ణి చుట్టేశారు.
   వాళ్లందర్నీ చూసిన ద్రుపదుడు బ్రాహ్మణ సమూహంలోకి చొచ్చుకు పోయాడు. బ్రాహ్మణులందరు రాజుకి అండగా నిలబడ్డారు.
   అర్జునుడు నా అస్త్రాలతో వాళ్ళ దర్పాన్ని అణగ్గొడతాను మీరందరు కొంచెం దూరంగా ఉండండి అని బ్రహ్మణులకి చెప్పి తన అవక్ర పరాక్రమంతో రాజలోకం మీద విజృంభించాడు.
   వాళ్ల మీదకి ఆపకుండా బాణాలు వదిలాడు. భీముడు ఒక పెద్ద చెట్టుని పెళ్ళగించుకుని వచ్చి చేత్తో పట్టుకుని అర్జునుడికి సహాయంగా నిలబడ్డాడు.
   అక్కడ జరుగుతున్న యుద్ధాన్ని యాదవుల వైపు ఉన్న బలరాముడు ఆశ్చర్యంగా చూస్తున్నాడు. శ్రీకృష్ణుడు నెమ్మదిగా అన్నా! ఆ మహా కోదండాన్ని పట్టుకుని శత్రువుల్ని పారిపోయేలా చేస్తున్నవాడు పాండవ మధ్యముడు అర్జునుడు.
   అతడి పక్కనే మహావృక్షాన్ని పట్టుకుని యుద్ధం చేస్తూ విజృంభిస్తున్న వాడు వృకోదరుడు. అర్జునుడు మత్స్యయంత్రాన్ని వేసినప్పుడు బహ్మణ వర్గం నుంచి లేచి బయటకి వెళ్ళిన గౌరవర్ణంతో ఉన్నవాడు ధర్మరాజు. అతడి వెంట వెళ్ళినవాళ్ళు ఇద్దరూ నకుల సహదేవులు అని చెప్పాడు.
   వాళ్ళు అయిదుగురు పాండవులన్న విషయం విని ఆశ్చర్యంతోను ఆనందంతోను పరవశించి పోయాడు బలరాముడు. కృష్ణా! ఏమిటీ వీళ్ళు పాండవులా? ఎంత భాగ్యం! లక్క ఇల్లు కాలిపోయినప్పుడు వీళ్ళు ఎలా తప్పించుకున్నారో?  ఈ మహా వీరుల్ని దర్శించగలిగిన ఈ రోజు ఎంతో పుణ్యమైన రోజు ! అని మళ్ళీ మళ్ళీ అంటూ బలరాముడు ఆనందభాష్పాలు కారుస్తున్నాడు. 
   భీమార్జునులతో యుద్ధం చేసి అనేకమంది రాజులు ఓడిపోతున్నారు. దుర్యోధనుడికి ప్రాణసఖుడు, అంగరాజ్యానికి రాజయిన కర్ణుడు పార్థుడితో యుద్ధానికి తలపడ్డాడు. మద్రదేశానికి రాజయిన శల్యుడు భీముడితో యుద్ధం మొదలెట్టాడు.
   వాళ్ళ యుద్ధ కౌశల్యాన్ని అక్కడ కూర్చున్న వాళ్ళు ఆనందంగా చూస్తున్నారు. కర్ణార్జునులు, భీమశల్యులు ఘోరంగా పోరాడుతున్నారు. కర్ణార్జునులు వేస్తున్న బాణాలతో ఆకాశమంతా కప్పబడి పోయింది. అర్జునుడు బాణాలు వేస్తున్న వేగానికి వాటిని ఆపలేక పోతున్నాడు కర్ణుడు.
   ఇంత గొప్పగా బాణాలు సంధిస్తున్న ఈ బ్రాహ్మణ కుమారుడు ఎవరో అనుకుని బ్రాహ్మణకుమారా! క్షత్రియుల్లో అర్జునుడు, బ్రాహ్మణుల్లో పరశురాముడు తప్ప యుద్ధభూమిలో నన్ను ఎదిరించి పోరాడ గలిగినవాడు మరొకడు లేడు. నీ పరాక్రమం, నీకు విలువిద్యలో నేర్పు నాకు సంతోషాన్ని కలిగిస్తున్నాయి అన్నాడు.
   రాధేయుణ్ణి చూసి అర్జునుడు నవ్వుతూ నువ్వు ఇప్పుడు చెప్పిన వాళ్ళల్లో నేను ఎవ్వర్నీ కాదు. శాస్త్రవిద్యలన్నిటిలోను ప్రావీణ్యాన్ని సంపాదించిన బ్రాహ్మణ తేజస్సు కలవాణ్ణి. ఈ రణరంగంలో నిన్ను ఓడించబోతున్నవాణ్ణి. ఇంక అప్రస్తుత ప్రసంగాలు అపు అన్నాడు.
   కర్ణుడు సిగ్గుపడి బ్రాహ్మణ తేజస్సుని ఓడించడం కుదరని పని అనుకుని అర్జునుడితో యుద్ధం ఆపి వెళ్ళిపోయాడు. మల్లయుద్ధంలో భీముడు తన బలంతో శల్యుణ్ణి పట్టి కింద పడేశాడు. శల్యుడు వెంటనే లేచి ఒళ్ళు దులుపుకుని బహ్మణ వర్గం నవ్వుతుండగా  అక్కడినుంచి వెళ్ళిపోయాడు.
  స్వయంవరానికి వచ్చిన రాజులందరు తమతమ దేశాలకి వెళ్ళిపోయారు. అందరూ చూస్తుండగా ద్రౌపదిని వెంటపెట్టుకుని భీమార్జునులు వెళ్ళిపోయారు.
   ఉత్సాహంగా ఉన్న బ్రాహ్మణులందరూ ఆనందంతో గుమిగూడి బీమార్జుల వెనక నడిచారు.

అసూయ ఉన్న చోట అవమానం తప్పదు!!

భాష మిగలాలంటే అమ్మ మిగలాలి

29-08-2017 మాతృభాషాదినోత్సవం రోజు 120 మంది కవులతో జరిగిన కవిసమ్మేళనంలో చదివిన కవిత
భాష మిగలాలంటే అమ్మ  మిగలాలి
సౌజన్యం, దాక్షిణ్యం, నిస్వార్ధం అనేది నిజమైన సంస్కృతి.  
దౌర్జ్యన్యం, నిర్దాక్షిణ్యం, స్వార్ధం కుసంస్కృతి
ఉపయోగించే సాధనాలు, వస్తువులు నాగరికతని సూచిస్తాయి
ఆలోచనలు, సాహిత్యం, వేదాంతం, మతం, సంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తాయి
సాంఘికంగా ఎప్పటి పరిస్థితులు అప్పటివే!
సంప్రదాయ సంపదని స్థిరస్తిగా తరతరాలకి అందిస్తున్నవాళ్ళు అమ్మలు
సంగీతం, నృత్యం, ఆటలు, వంటలు, గేయాలు, సామెతలు, పొడుపు కథలు
పురాణ శ్రవణం, పండుగలు, వ్రతాలు, నోములు, ఉత్సవాలతో కలిసి జీవించడం
పూర్వ ఆచారాల సారమే సంప్రదాయం!
అక్షరం ముక్కకి నోచుకోపోయినా... జీవితంలో జరిగే మంచి చెడ్డల్ని, విధి విధానాల్ని
పాటల రూపంలో పాడుకుంటూ .. పిల్లలకి బ్రతుకు తెరువు నేర్పడం కోసం
నిలబెట్టే  క్రమశిక్షణే... సమాజ శ్రేయస్సుకి అమ్మలు వేస్తున్న బాట!
సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు అనేక శతాబ్దాల విలువలకి ప్రతీకలు...
జీవన సరళి మారుతుంది ... ధర్మం మారదు!
పునాదులు గట్టిగా ఉండాలంటే... విలువలు తెలియాలి
దేశ ఉన్నతికి కారణం ఆచారాలు, కట్టుబాట్లు... వాటి వల్ల కలిగే రక్షణే!
సదాచారం, సంప్రదాయం, సంస్కృతి పట్ల కలిగి ఉండే విశ్వాసం ఆస్తికత
మంచి పనులు చెయ్యడం, శుచిగా, ఓర్పుగా ఉండడం, పెద్దల్ని గౌరవించడం
దాన ధర్మాలు చెయ్యడం, తమకు తాముగా నేర్చుకుని తరతరాలకు అందిస్తారు...
తల్లిగా, ఇల్లాలిగా, బాధ్యత గల మహిళలుగా ప్రతి ఇంట విలసిల్లాలని ఆశిస్తారు
భారత సంతతి ఎక్కడ ఉంటుందో... అక్కడ  సంస్కృతి సంప్రదాయాలు అల్లుకుపోతాయి
జాతి నిలబడాలంటే సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు కొలమానం కాదు...
జాతిని తెలియచేసేది భాష...దాన్ని అనుసరించి నడిచేవే సంస్కృతి సంప్రదాయాలు
వినబడాలి ఇంటింట అమ్మ భాష ... ప్రతిధ్వనించాలి ఇంటింట అమ్మ నాన్నల పిలుపు
అమ్మభాషని నిలబెట్టగలిగేది అమ్మలే...గడప గడపకి తెలుగు తోరణం కట్టాలి
అన్ని గడపలు కలిసి ఉద్యమించాలి...పరదేశం, పరభాష వదిలిపెట్టాలి...
మన పిల్లలు మనదేశానికే పౌరులుగా ఉండాలి!
అమ్మ భాష వదిలి.. పరభాష నేర్చి.. పరదేశం వెడితే...అమ్మ కూడా పరాయిదే!
సంస్కృతి సంప్రదాయలతో పాటు అమ్మ భాషని కాపాడండి...

మమ్మీలుగా కాదు...అమ్మలుగా మిగలండి!! 

ఋషిపంచమి

మన ఆరోగ్యం మాసపత్రికకి ఆగష్టు 2017 లో పంపించిన వ్యాసము
ఋషిపంచమి
   భవిష్యోత్తరపురాణం ఈ ఋషిపంచమి వ్రతప్రాశస్త్యాన్ని గురించి వివరిస్తోంది. పేరుకు ఋషిపంచమి అయినా ఇది పూర్తిగా స్త్రీలకు సంబంధించిన వ్రతంగా చెప్పబడుతోంది. ఒకనొకప్పుడు శితాశ్వుడు అనే రాజు స్త్రీల పాపాల్ని తక్షణమే హరించే వ్రతం గురించి అడిగినప్పుడు బ్రహ్మ ఈ వ్రతాన్ని ఉపదేశించి, శ్రద్ధగా ఆచరిస్తే దోషాలన్నీ పరిహారమవుతాయని చెప్పాడని వ్రతకల్పం తెలియచేస్తోంది.
   మన ప్రాచీన ఋషుల్ని పూజించే వ్రతం ఋషిపంచమి. పురాణ కథల ప్రకారం ప్రతివారి వంశానికి ఒక ఋషి మూలపురుషుడిగా ఉన్నాడు. ప్రాచీన ఋషుల వంశానుక్రమమే నేటి భారతీయ సంతతి. గోత్ర రూపంలో వాళ్ళ పూర్వ ఋషుల్ని ప్రతిరోజూ స్మరించుకుంటారు. కొంతమందికి వాళ్ళ పూర్వ ఋషుల పేర్లు తెలియవు. లేవనే అనుకుంటారు కాని వాళ్ళ వంశాలకి కూడా ఋషులు ఉన్నారు. మరీచి ఋషి వంశం వరుసగా శ్రీరాముడి వరకు నడిచింది.
   ఎంతోమంది ఋషులకి ప్రతినిథులుగా సప్త ఋషుల్ని పూజించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. కశ్యపుడూ, అత్రి, భరద్వాజుడు, విశ్వామిత్రుడు, గౌతముడు, వసిష్ఠుడు, జమదగ్ని ఈ ఏడుగురు సప్తఋషులు. మనిషి తప్పనిసరిగా తీర్చుకోవలసిన ఐదురుణాల్లో ఋషిరుణం కూడా ఒకటి. ఎందుకంటే మనం అనుసరించాల్సిన ధర్మాలు, సంప్రదాయాలు, ఆచార వ్యవహారాలు మనకు నేర్పింది వీళ్లేమరి. ఇంతటి మహోపకారాన్ని మనకు చేసినందుకు కృతజ్ఞతగా వీరిని సతీసమేతంగా భక్తితో స్మరించి పూజలు ఆచరించుకోవడం మన ధర్మం కాదూ!
  సప్త ఋషుల్లో కశ్యపుడు ఒక ప్రజాపతి. దక్షప్రజాపతి కుమార్తెల్లో పదమూడు మందిని, వైశ్వానరుడి కుమార్తెల్లో ఇద్దరినీ పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. వాళ్ల వల్ల దైత్యులు, ఆదిత్యులు, దానవులు సిద్ధులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు, రాక్షసులు, వృక్ష లతాతృణ జాతులు, సింహ, మృగ, సర్పాల్ని, పక్షుల్ని, గోగణాల్ని, అనూరుడు, గరుడుడు, నాగులు, కాలకేయులు, పౌలోములు, పర్వతుడు అనే దేవర్షిని, విభండకుడు అనే బ్రహ్మర్షిని కుమారులుగా పొందాడు.
   సప్త ఋషుల్లో రెండవవాడైన అత్రిమహర్షి బ్రహ్మ మానసపుత్రుల్లో ఒకడు. అత్రి తన తపోబలంతో త్రిమూర్తుల్ని పోలిన సోమ, దూర్వాస, దత్తాత్రేయుల్ని కుమారులుగా పొందాడు. అత్రి భార్య అనసూయ పతివ్రతా శిరోమణి.
   భరద్వాజుడు ఉతథ్యుడి కుమారుడు. తల్లి పేరు మమత. బృహస్పతి దయవల్ల జన్మించి, ఘృతాచి పట్ల చిత్తచాంచల్యం పొంది, ఘటంలో ద్రోణుడు జన్మించడానికి కారణమవుతాడు.
   విశ్వామిత్రుడు రాజర్షి. త్రిశంకుణ్ణి స్వర్గానికి పంపడానికి కొంత తపోఫలాన్ని, హరిశ్చంద్రుడితో అబద్ధమాడించడానికి కొంత ఫలాన్ని, మేనక వల్ల శకుంతల జననానికి కొంత ఫలాన్ని పోగొట్టుకున్నాడు. దుష్యంతుడు శకుంతల దంపతులకు పుట్టిన కుమారుడు భరతుడే భారతదేశ నామకరణానికి ఆదిగా నిలిచాడు.  
   తీవ్రమైన కరువు ఏర్పడినప్పుడు ఋషులకి అందరికీ గౌతముడు తన తపోబలంతో భోజన వసతి కల్పించాడు. ఇతర ఋషుల ఈర్ష్య వల్ల మాయా గోవుని దర్భతో అదిలించి బ్రహ్మహత్యాపాతకాన్ని పొందాడు. ఆ దోష పరిహారం కోసం గోదావరీనదిని భూమి పైకి తెచ్చిన గొప్ప మహర్షి. తన భార్యను శిలగా మారేట్టు శాపమిచ్చింది అయనే.
జమదగ్ని ఋషి - రుచికముని, సత్యవతుల కుమారుడు. జమదగ్ని కుమారుడు పరశురాముడు. జమదగ్ని భార్య రేణుక మనస్సులో కలిగిన అన్యపురుష వ్యామోహం వలన అమెని తన కొడుకు పరశురముడితో నరికించాడు. ఆ తరువాత పరశురాముడి ప్రార్థన వల్ల ఆమెను పునర్జీవితురాల్ని చేశాడు.
   ఏడో ఋషి వసిష్ఠుడు. ఇతని భార్య అరుంధతి. వసిష్ఠుడు బ్రహ్మమానసపుత్రుల్లో ఒకడు. వైవశ్వత మన్వంతరంలో సప్తరుషుల్లో ఒకడు. శక్తి మొదలైన వందమంది పుత్రులు గలవాడు. దక్షప్రజాపతి పుత్రిక ఊర్జద్వారా రజుడు, గోత్రుడు, ఊర్థ్వబాహుడు, సువనుడు, అనఘుడు, సుతవుడు, శుక్రుడు అనే ఏడుగురు కుమారుల్ని పొందాడు. స్వాయంభువ మన్వంతరంలోనూ సప్తఋషుల్లో ఒకడు. ఒకప్పుడు మిత్రావరుణులకి ఊర్వశిని చూసి రేతస్సు స్ఖలితం అవడం వల్ల కుండలో వసిష్ఠుడు, అగస్త్యుడు జన్మించారని ప్రతీతి.
   సప్త ఋషులు తేజస్సు కలిగినవాళ్లు కనుక వారిని పూజిస్తే సకల దోషాలు తొలగిపోతాయంటారు. ఏడు సముద్రాలు, ఏడు కులపర్వతాలు, ఏడుగురు ఋషులు, ఏడు ద్వీపాలు, ఏడు భువనాల్ని ప్రాతఃకాలంలో స్మరించడం వల్ల శుభాలు కలుగుతాయని అంటారు. అందుకే భాద్రపద శుక్లపక్ష పంచమి రోజున స్త్రీలు తమ పూర్వకృత దోష పరిహారం కోసం విధివిధానంలో పూజిస్తారు. ప్రతి ఋషిపంచమికి సుమంగళులు ఋషులని పూజించి తమ దోషాల్ని దూరం చేసుకుని, ఆయుష్షు, బలము, యశస్సు, ప్రజ్ఞ పొందగలరని వ్రతవిధానం తెలియచేస్తోంది.
   ఋషిపంచమి వ్రతాన్ని స్త్రీలు తప్పకుండా ఆచరించాలి. వినాయమచవితి మరునాడు వచ్చే పంచమిని ఋషిపంచమి అంటారు. సప్త ఋషులు ఆ రోజున తూర్పున ఉదయిస్తారు. ఆ రోజు బ్రహ్మవిద్య నేర్వవలసిన రోజు. సప్త ఋషుల కిరణాలు ఆ రోజు సాధకుల మీద ప్రసరిస్తాయి. కనుక, బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలోనే ధ్యానం చేసుకోవాలి. సప్తఋషులే గాయత్రీమంత్రానికి మూలగురువులు. మానవుడి శరీరంలో ఏడు యోగచక్రాలు ఉంటాయి. వాటిని వికసింపచేసే వారే ఈ సప్తఋషులు.
   మొట్టమొదటిసారిగా వేదమంత్రాల్ని దర్శించి వైదిక ధర్మాన్ని ప్రవర్తింపచేసిన ఆదికాలపు హిందూఋషుల్ని స్మరించే శుభసందర్భం ...భాద్రపద శుద్ధ పంచమి. ఆ రోజున ఉపవాసం ఉంటే ఆ తొలిగురువులు మిక్కిలి ప్రసన్నులయి మనం కోరిన కోరికలు తీరుస్తారు. ముఖ్యంగా స్త్రీలు రోజంతా సంపూర్ణ ఉపవాసం ఉంటే వారికీ, వారి సంతానానికి తరతరాలపాటు ఆయురారోగ్య సౌభాగ్యాల్ని అనుగ్రహిస్తారు. అత్తలకి శక్తి లేకపోతే కోడళ్ళయినా ఉపవాసం చేయాలి. సర్పదోషాలతో బాధపడుతూ సంతానం లేక బాధపడేవారికి మంచి ఫలితం కనిపిస్తుంది. ఇలా చెయ్యడం వంశవృద్ధికరం. ఐశ్వర్యదాయకం.
   దేవుడు ఎంత కరుణామయుడో చూశారా! ఇది చెయ్యి అంటాడు. పోనీ, చేతకాకపోతే కనీసం చెప్పినదానిలో సగమైనా చెయ్యమంటాడు. అదీకుదరక పోతే అందులో సగం చెయ్యమంటాడు. ఎన్ని మినహాయింపులో చూశారా! అయినా ఆయన్ను తలవలేకపోతున్నాం, కొలువలేకపోతున్నాం. సరే! ఏడుగుర్ని కాకపోయినా వీరిలో ఐదుగురినైనా తప్పనిసరిగా ఈ భాద్రపద శుద్ధ పంచమినాడు స్మరించుకుని అర్చించాలన్నారు. అందుకే ఈరోజును ఋషిపంచమి అన్నారు.
   ఆ ఐదుగురూ ఎవరంటే త్రిగుణాతీతుడైన అత్రి, ఈయన భార్య అనసూయ. వీరిద్దరూ దుర్భిక్షాన్ని పోగొట్టి లోకాన్ని ఉద్ధరించిన జంట. ముఖ్యంగా ప్రస్తుతం ఈ జంటను పూజించుకోవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. మిగిలిన నలుగురూ భరద్వాజుడు, విశ్వామి త్రుడు, వసిష్ఠుడు, జమదగ్ని. ఈ ఐదుగురినీ పూజించే రోజే ఋషిపంచమి.
వ్రత విధానం
 తప్పనిసరిగా ప్రతిస్త్రీ ఈ వ్రతాన్ని ఏడాదికోమారు చేసుకోవలసిందే! ఈ రోజు సప్తఋషుల్ని వారి భార్యలతోసహా పూజించుకోవాలి. ఈ వ్రతం చేసుకునేందుకు విధిగా కొన్ని నియమాల్ని పాటించాలి. ఉత్తరేణి మొక్కను వేళ్లతో సహా పెరికి దాని కొమ్మతో ఉదయాన్నే పళ్లు తోముకోవాలి. అనంతరం గంగా జలం, బురద, తులసిచెట్టులోని మట్టి, ఆవుపేడ, రావిచెట్టుమట్టి, గంధపు చెక్క, నువ్వులు, గోమూత్రం వీటి నన్నింటిని కలిపి చేతులు శుభ్రం చేసుకోవాలి. ఆపై108 చెంబులతో స్నానం చెయ్యాలి. స్నానం నదిలో గానీ, ఇంటిలోగానీ చెయ్యవచ్చు. స్నానం చేస్తున్న సమయంలోనే ఈ క్రింది శ్లోకం 108 సార్లు చదవాలి.
"ఆయుర్బలం  యశో వర్చః ప్రజాపశు వశూనిచ!
బ్రహ్మ ప్రజ్ఞాం చ మేధాంచ త్వన్నో దేహి వనస్పతే!!"

  ఈ వ్రతాన్ని ముత్తైదువులు చేస్తుంటే తిల అభ్యంగ స్నానం చేసి పసువు
, కుంకుమల్ని ధరించి పూజకు కూర్చోవాలి. అదే వితంతువలు చేస్తున్న పక్షంలో విభూది, గోపి చందనం, పంచగవ్యాలతో స్నానం చెయ్యాలి. ఇలా చేసిన అనంతరమే పూజకు ఉపక్రమించాలి.
      పూజామందిరం దగ్గర గణపతి, నవగ్రహాలు ఏడు కలశాల్నిఉంచి అత్రి, కశ్యప, భరద్వాజ, విశ్వామిత్ర, గౌతమ, జమదగ్ని మరియు వశిష్ఠ మహర్షుల్ని వారి భార్యలతో సహా ఆవాహనము చెయ్యాలి. అందరికీ షోడశోపచార పూజ చేయాలి. ఏడుగురు వేద పండితులను ఆహ్వానించి వాయనంతో కలిసి తాంబూలము సమర్పించాలి. ఈ పూజా విధానం ముగిసిన తరువాత ఆకాశంలో సప్తబుషుల్ని, అరుంధతిని చూస్తూ ఆయా బుషుల్ని పూజించాలి. అన్నట్టు ఈ పూజకు ముఖ్యంగా నాలుగువత్తుల దీపాన్ని ఉంచాలి. పూజ అయిన తరువాత గేదె పెరుగు, వేయించిన శనగలు, తోటకూర కూర తదితరాలను నైవేద్యం పెట్టి బంధుమిత్రులతో భోజనం ముగించాలి.
   ఆరోజు రాత్రి సప్తర్షులకు సంబంధించిన కథలను వినాలి
. మరునాడు భర్తతో కలిసి హోమము చేసి వ్రతాన్ని పూర్తి చెయ్యాలి. ఇలా వరుసగా ఏడు సంవత్సరాలు చేసి తరువాత ఉద్యాపన చేసుకోవాలి.
వ్రతకథ
   విదర్భదేశంలో ఉత్తంకుడనే బ్రాహ్మణుడికి కూతురు
, కొడుకు ఉండేవారు. దురదృష్టవశాత్తూ కూతురికి పెళ్లైన కొద్దిరోజులకే వైధవ్యం ప్రాప్తించింది. అందువల్ల బ్రాహ్మణజంట ఆమెను తీసుకుని గంగాతీరంలో నివాసముండేవారు. ఒకరోజు ఆ అమ్మాయి శరీరంలో నుంచి పురుగులు పడడం గమనిస్తాడు ఉత్తంకుడు. అయితే ఆయన మంచి దైవభక్తుడు కావడంతో తన కుమార్తెకిలా ఎందుకు జరుగుతోందో దివ్య దృష్టితో గమనిస్తాడు. పూర్వజన్మలో ఈమె రజస్వలైనప్పుడు అన్నంగిన్నె తాకినందువల్ల ఇలా జరిగిందని తెలుసుకుంటాడు. వెంటనే ఈమెతో ఋషిపంచమి వ్రతం చేయించి ఆమె దోషాన్ని పరిహరింపచేస్తాడు.
   అలాగే మరొక కథ కూడా ప్రాశస్త్యంలో ఉంది. విదర్భ నగరంలో శ్వేతజితుడనే క్షత్రియుడు, సుమిత్ర అనే బ్రాహ్మణ స్త్రీ ఉండేవారు. సుమిత్ర రజస్వల అయిన సందర్భంలో శ్వేతజితు డామెను తాకడం, మాట్లాడడం వంటివి చేస్తాడు. ఈమె కూడా ఆ సమయంలో అందరితోనూ మామూలుగానే మాట్లాడేది. ఇలా కాలం గడచి వారిద్దరూ మరణించి సుమిత్ర కుక్కగానూ, శ్వేతజితుడు ఎద్దుగానూ జన్మించి సుమిత్ర కొడుకు గంగాధరం ఇంటికే చేరతారు.
   ఒకరోజు గంగాధరం సుమిత్ర ఆబ్దీకం పెడుతున్నాడు. గంగాధరుడు తల్లికి శ్రాద్ధక్రియలు పూర్తిచేసి పరమాన్నం నేవేద్యం పెడుతుంటే ఆ కుక్క వచ్చి దాన్ని ముట్టుకుంటుంది. దాంతో ఆ పాయసాన్ని పారబోసి వేరేగా వండి నైవేద్యం పెడుతుంది వంటమనిషి. తద్దినం పెట్టేది తనకే కదా అని పాయసం తింటే దాన్ని పారబోసి వేరే వండించాడని బాధ పడుతుంది కుక్కరూపంలో ఉన్న సుమిత్ర.  తన బాధను ఎద్దుతో చెప్పుకుంటుంది. వీరిద్దరి భాషా తెలిసిన గంగాధరం ఆ మాటలు విని కుక్క రూపంలో ఉన్నది తన తల్లి అని తెలుసుకుంటాడు.  గురువు ద్వారా వాళ్ల గురించి తెలుసుకుని బుషిపంచమి వ్రతం చేసి వాళ్ల దోషాలు పోయేలా చెస్తాడు.
   కాబట్టి ఒకరకంగా చెప్పాలంటే ఋషిపంచమిని ప్రాయశ్చిత్తం కోసం చేసుకునే వ్రతంగానే అనుకోవాలి. ఈ కంప్యూటర్‌ ప్రపంచంలో వ్రతాలు, నోములు అంటే వింతగా చూసినప్పటికీ మన పురాతన ఆచార వ్యవహారాల్నీ ఇప్పటికీ ఎంతో నిష్టగా ఆచరించేవారు ఎంతో మంది ఉన్నారు.
 నీతి నియమాల్ని తప్పకుండా భగవంతుడిపై మనసు పెట్టి ఆయన్నే ధ్యానించే వారూ ఉన్నారు. వారందరి దివ్యత్వం వల్లనే ప్రస్తుతం ఎన్ని కష్టాలు వస్తున్నావాటినుంచి మబ్బువీడిన చంద్రునిలా వెంటనే బయటపడ గలుగుతున్నాం.
   మనకి తెలియకుండానే ఎన్నో పాపాలు చేస్తుంటాం. కనుక పూర్వం నుంచీ నడుస్తున్న మన సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ ఋషిపంచమి వ్రతాన్ని భక్తితోను, నియమనిష్ఠలతోను  చేసుకుని సప్తఋషుల దయకు పాత్రులవుదాం.
   స్త్రీలందరికీ ఋషిపంచమి శుభాకాంక్షలు!!

సుందరమైన కథలు-సాధుహింసాఫలము జరాసంధుడు కథ

సాధుహింసాఫలము
జరాసంధుడు కథ
     ఒకసారి నారద మహర్షి ధర్మరాజు దగ్గరికి వచ్చి“ ధర్మనందనా! నువ్వు రాజసూయ యాగం చెయ్యడానికి అర్హుడివి. నీ తమ్ముళ్ళు బలపరాక్రమాలు కలవాళ్ళు. భూమండలంలో ఉన్న రాజులందర్నీ ఓడించగలరు.
  ఒక్క జరాసంధుణ్ణి ఓడించడమే కొంచెం కష్టం. అతడి సంగతి భీముడు చూసుకుంటాడు. ఈ యాగం చెయ్యడం వల్ల పితృదేవతలకి ఉత్తమగతులు కలుగుతాయి. కాబట్టి వెంటనే రాజసూయ యాగం మొదలుపెట్టు అని చెప్పి వెళ్ళాడు.
   ఆ మాటలు విని భీమార్జునులు కూడా చాలా ఉత్సహంగా ఉన్నారు. రాజసూయ యాగం చేస్తే పితృదేవతలకి మంచిదని నారదుడు చెప్పడంతో ధర్మరాజు ముందు శ్రీకృష్ణుణ్ణి తీసుకుని రమ్మని తమ్ముళ్ళని పంపించాడు.
   శ్రీకృష్ణుడు వచ్చాక నారదుడు చెప్పిన విషయం అతడికి చెప్పి జరాసంధుడితో  యుద్ధమంటే మాటలు కాదు. కనుక ఏదయినా ఉపాయం చెప్పమని అడిగాడు ధర్మరాజు.
  శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుకి జరాసంధుడి గురించి వివరించాడు. జరాసంధుడు బృహద్రథుడి కొడుకు. జరాసంధుడు పెద్దవాడయ్యక అతడికి పట్టాభిషేకం చేసి తపస్సు చేసుకునేందుకు అడవులకి వెళ్ళి పోయాడు బృహధ్రథుడు.
   జరాసంధుడు పరమ దుర్మార్గుడు. రాజకుమారుల్ని బంధించి తీసుకొచ్చి చెరలో పెట్టేవాడు. భైరవుడికి పూజ చేసినప్పుడల్లా  ఒక రాజకుమారుణ్ణి బలిస్తూ ఉండేవాడు. చాలాసార్లు మథురానగరం మీద కూడా దండెత్తి వచ్చేవాడు.
   అతడి బాధ పడలేక మథురానగరంలో నివసించే వాళ్ళందరు కుశస్థలానికి వెళ్ళి రైవతక పర్వతం మీద దుర్గం కట్టుకుని అక్కడే ఉండిపోయారు. జరాసంధుణ్ణి ఓడించ గలమా లేదా అని ముందే సందేహం ఎందుకు?  గొప్ప పనులు చెయ్యాలని అనుకున్నప్పుడు సందేహాలతో మొదలుపెట్ట కూడదు”. చేసేది మంచి పనే అయినప్పుడు అందుకు భగవంతుడి సహకారం తప్పకుండా ఉంటుంది అని చెప్పాడు.
   “మహాబలవంతుడు, కౄరుడు, మాయావి అయిన జరాసంధుణ్ణి తన తమ్ముళ్ళు యుద్ధంలో ఓడించగలరా?” అని అలోచనలో పడ్డాడు ధర్మరాజు.  అతడి ఆలోచన తెలుసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు “ధర్మరాజా! నీ సందేహం నాకు అర్ధమయింది. భీమార్జునుల్ని నాతో పంపించు. జరాసంధుణ్ణి రెచ్చగొట్టి పోరుకి అహ్వానించి అతణ్ణి యుద్ధంలో చంపి వస్తాం. మా ముగ్గురిలో ఒకళ్ళ చేతిలో అతడు తప్పకుండా చస్తాడు” అన్నాడు.
   ధర్మరాజు” కృష్ణా! భీమార్జునులు నా రెండు కళ్ళు. వాళ్ళు లేకుండ నేను ఉండలేను. కాని, కృష్ణుడు ఉండగా అర్జునుడికి భయం లేదు. కృష్ణార్జునుల తోడు ఉండగా భీముడికీ భయం లేదు. నువ్వూ, నా తమ్ముళ్ళూ ఉండగా నాకు కూడా భయం లేదు. ఇప్పుడు నేను ప్రశాంతంగానే ఉన్నాను. మీరు ముగ్గురూ శ్రీఘ్రంగా వెళ్ళి  లాభంగా రండి!” అని తమ్ముళ్ళని దీవించి శ్రీకృష్ణుడితో పంపించాడు.
   జరాసంధుణ్ణి ఓడించడానికి వెడుతున్న కృష్ణార్జునభీముల్ని ధర్మరాజు సంతోషంగా చూశాడు. ఆ భారతవీరులు ముగ్గురు అనేక పర్వతాలు, ఏరులు, సరయూనది, మిథిల, గంగానది దాటి, ఇంకా అనేక ప్రదేశాలు దాటి మగథ రాజ్యంలోకి ప్రవేశించారు.
  అక్కడ గోరథం అనే పర్వతం పైకి  ఎక్కారు. అక్కడి నుంచి చిత్రవిచిత్రంగా ఉన్న పట్టాణలు, ఎత్తైన భవనాలతో కనిపిస్తున్న గిరివ్రజ పట్టణాన్ని చూసి దాని వైభవానికి ఆశ్చర్య పోయారు.
   శ్రీకృష్ణుడు “అర్జునా! ఇప్పుడు మనం గోరథం అనే పర్వతం మీద ఉన్నాం. గోరథం, ఋషభం, వైహారం, ఋషిగిరి, చైత్రకాద్రి అనే ఈ అయిదు పర్వతాలు ఆ నగరానికి అయిదుగురు రక్షకభటుల్లా నిలబడి రక్షిస్తున్నాయి. అందుకే ఈ పట్టాణానికి గిరివ్రజపురం అని పేరు వచ్చింది. ఈ పర్వతాలకున్న బలం వల్ల, పూర్వం గౌతమ మహర్షి ఇచ్చిన వరం వల్ల యుద్ధంలో వీళ్ళని ఎవరూ ఓడించలేరు.
   శ్రీక్రుష్ణుడు ఆ పర్వతద్వారం నుంచి లోపలికి వెళ్ళకుండా చైత్రక పర్వతం వైపు తీసుకుని వెళ్ళాడు. పర్వత శిఖరం మీద మూడు భేరులు కనిపించాయి. భీమార్జునులకి వాటిని చూపిస్తూ “ పూర్వం మగధ రాజులు మానుషాదం అనే పేరుగల ఎద్దుని చంపి దాని చర్మంతో ఈ మూడు భేరుల్ని తయారు చేశారు. కొత్తవాళ్ళు ఎవరైనా ఈ పట్టణంలో అడుగు పెడితే గౌతమ మహర్షి ఇచ్చిన వరం వల్ల ఈ మూడు భేరులు మ్రోగుతాయి. కాబట్టి ముందు మనం ఈ మూడింటిని పగలగొట్టాలి అని చెప్పాడు. ముగ్గురు మూడు భేరుల్ని పగలగొట్టారు.
   అసలు మార్గం వదిలేసి వేరే మార్గంలో నగరంలోకి ప్రవేశించారు. పూలమాలలు, అత్తరు, గంథం మొదలైన సుగంధ ద్రవ్యాలు ఉన్న గదిలోకి వెళ్ళారు. కొన్ని పూలమాలలు మెళ్ళో వేసుకుని అత్తరు గంధ ఒంటికి పూసుకున్నారు. జరాసంధుడి దగ్గరికి బ్రాహ్మణులు ఏ మార్గంలో వెడతారో ఆ మార్గంలో వెళ్ళి జరాసంధుడి మందిరం చేరుకున్నారు.
   వచ్చినవాళ్ళు బ్రాహ్మణులు అనుకుని జరాసంధుడు వాళ్ళని గౌరవంగా లోపలికి తీసుకుని వెళ్ళి భక్తిగా సత్కరించి మధుపర్కాలు ఇచ్చాడు. వచ్చిన వాళ్ళు మధుపర్కాలు తీసుకోలేదు. జరాసంధుడికి అనుమానం వచ్చింది.
   అయ్యా! మధుపర్కాలు ఇస్తుంటే తీసుకోలేదు కనుక మీరు ఈ ప్రదేశానికి కొత్తగా వచ్చి ఉంటారు. చైత్రక పర్వతం మీద ఉన్న మూడు భేరుల్ని పగలకొట్టినవాళ్ళు కూడా మీరే అయి ఉంటారు. రోజూ బ్రాహ్మణులు వచ్చే ద్వారంలో వచ్చిన మీరు చూడ్డానికి బ్రాహ్మణులుగానే కనిపిస్తున్నారు. మీ రూపు రేఖలు చూస్తుంటే క్షత్రియుల్లా కనిపిస్తున్నారు. అసలు మీరు ఎవరు? అని అడిగాడు జరాసంధుడు.
   అతడు అడిగిన దానికి బదులుగా శ్రీకృష్ణుడు జరాసంధా! మేం క్షత్రియులం. మిత్రుల దగ్గరికి వెళ్ళాలంటే ప్రధాన ద్వారంలో వెళ్ళాలి. శత్రువుల దగ్గరికి వెళ్ళాలంటే ఆ ద్వారం నుంచి వెళ్ళకూడదు. గంథము, మాలలు మొదలైన వాటిలో లక్ష్మీదేవి ఉంటుంది. వాటిని బలవంతంగా తీసుకున్నాం. వేరే పని మీద వచ్చాం కనుక నీ అతిథ్యాన్ని తీసుకోలేదు.
   మగధరాజు ఆశ్చర్యపోయాడు. అయ్యా! నేను మీకు ఎప్పుడూ కీడు చెయ్యలేదు. పైగా నేను దైవభక్తి కలవాణ్ణి, బ్రాహ్మణుల్ని గౌరవిస్తాను. నేను మీకు శత్రువుని ఎలా అయ్యాను? అన్నాడు.
   మాధవుడు మగధేశ్వరా! సార్వభౌముడు ధర్మరాజు దుష్టసంహారం చేసి రమ్మని మమ్మల్ని పంపించాడు. నువ్వు దుర్మార్గంగా రాజకుమారుల్ని బంధించి తెచ్చి పశువుల్ని బలిస్తున్నట్టు బలిస్తున్నావు. ఏ తప్పూ చెయ్యని వాళ్ళని చంపడం కంటె పెద్ద పాపం ఇంకోటి ఉందా?
   అన్ని ధర్మాల్ని రక్షిస్తున్న మేము నువ్వు చేస్తున్న పాపపు పనులు చూసి కూడా చూడనట్టు వదిలేస్తే ఆ పాపం మమ్మల్ని బాధిస్తుంది. ఆ భయంతోనే నిన్ను చంపాలని వచ్చాం. నువ్వు గొప్ప వీరుడివే కాని, నీ కంటే గొప్ప వీరుడు లేడన్న గర్వంతో ఉన్నావు. మంచివాళ్ళని బాధపెట్టేవాడు ఎంత గొప్పవాడైనా నాశనమవుతాడు.
   నా మాట విని నువ్వు బంధించి తెచ్చిన రాజకుమారుల్ని విడిచిపెట్టు. అనవసరంగా నీ నాశనాన్ని నువ్వే కొనితెచ్చుకోకు. ఇంక దాచడమెందుకు మేమెవరో కూడా  చెప్తున్నాను విను. నేను శ్రీకృష్ణుణ్ణి, వీళ్ళిద్దరు భీమార్జునులు. రాజుల్ని విడిచి పెట్టకపోతే ఈ పాండవ సింహాలు నీ గర్వాన్ని అణుస్తాయి అన్నాడు.
   శ్రీకృష్ణుడి మాటలు విని జరాసంధుడి కళ్ళు నిప్పుగోళాల్లా ఎర్రబడ్డాయి, కనుబొమ్మలు ముడిపడ్డాయి. కోపంతో శరీరం కంపించిపోయింది. శ్రీకృష్ణుడితో నేను దేవుణ్ణి ఆరాధించడం కోసం తెచ్చుకున్న రాజుల్ని విడిచిపెట్టను.
  అయినా నేను వాళ్ళతో యుద్ధం చేసి ఓడించి పట్టి తెచ్చానే కానీ, అన్యాయంతోను, మోసంతోను తీసుకుని రాలేదు. మీ ముగ్గురిలో ఎవరైనా ఒకళ్ళు నాతో యుద్ధం చెయ్యచ్చు. అందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను అన్నాడు కోపంగా.
   అతడి మాటలకి శ్రీకృష్ణుడు మేం ముగ్గురం కలిసి నీతో యుద్ధం చెయ్యడం యుద్ధ నీతి కాదు. మాలో ఏవరితో యుద్ధం చేస్తావో నువ్వే నిర్ణయించుకో! అన్నాడు.
   అది విని జరాసంధుడు భీమసేనుడి వైపు చూపించి మీ ముగ్గురిలో ఇతడే నాతో యుద్ధం చెయ్యగల వీరుడు. అతడితోనే యుద్ధం చేస్తాను అన్నాడు.
   సమాన బలం కలిగిన భీమ జరాసంధులు భీకరంగా పోరాడుతున్నారు. కార్తీకమాసం మొదటిరోజు మొదలు పెట్టి త్రయోదశి వరకు ఆపకుండా మల్లయుద్ధం చేశారు. వాళ్ళ మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధం చూసిన వాళ్ళు భయంతో వణికిపోయారు.
    త్రయోదశినాటి రాత్రికి జరాసంధుడి బలం తగ్గిందని శ్రీక్ష్ణుడికి అర్ధమయింది. వెంటనే భీమసేనా! ఈ మగధుడికి ఇంక సత్తువ లేదు. నీ బలం, వాయుదేవుడి బలం తెలిసేటట్టుగా ఇతణ్ణి చంపి లోకంలో నీ కీర్తి నిలబడి ఉండేటట్టు చేసుకో! అన్నాడు.  
   శ్రీకృష్ణుడి మాటలకి భీమసేనుడు సంతోషంతో ఉప్పొంగి పోయాడు. వెంటనే విజృభించి జరాసంధుణ్ణి చంపి లోకాలకి మంచి జరిగేటట్టు చేశాడు.
మంచివాళ్ళని బాధపెట్టేవాడు ఎంత గొప్పవాడైనా నాశనమవుతాడు!!


వ్యాసము- వ్యాసపౌర్ణిమ


మనారోగ్యము మాసపత్రికకి జూలై 2017 పంపించిన వ్యాసము
వ్యాసపౌర్ణిమ
వ్యాసస్తుతి
వ్యాసం వసిష్ఠ నప్తారం, శక్తేః పౌత్ర మకల్మషం
పరాశరాత్మజం వందే శుకతాతమ్ తపోనిధిమ్
   ఆషాఢ శుద్ధపౌర్ణమిని 'గురు పౌర్ణమి' లేదా 'వ్యాస పౌర్ణమి' అని అంటారు. ఇదే రోజు వ్యాసమహర్షి జన్మతిథి కనుక, మహాపర్వదినంగా అనాది కాలం నుంచీ ఈ పౌర్ణమి రోజు గురుభగవానుడు వ్యాసమహర్షిని పూజించి అష్టైశ్వర్యాలు పొందుతున్నారు..
గురువందనం!
'గురుర్బహ్మ గురుర్విష్ణర్ గురుర్దేవో మహేశ్వరః
గురుసాక్షాత్పరబ్రహ్మ తస్త్మై శ్రీ గురువే నమః   
   వ్యాసమహర్షి యమునా నదీతీరంలో పుట్టాడు. కనుక కృష్ణద్వైపాయనుడు అని, వేదాలని విభజించినవాడు కనుక వేదవ్యాసుడని, పరాశరుడి కుమారుడుగా పారాశర్యుడని, సత్యవతీ పుత్రుడుగా సాత్యవతేయుడని పేర్లున్నాయి. 
  గురుపూజకు శ్రేష్టమైన గురు పౌర్ణమి విశిష్ఠత గురించిన కథ ఒకటి తెలుసుకుందాం...
    పూర్వం వారణాశిలో కడుపేద బ్రాహ్మణ దంపతులు ఉండేవారట. ఆ బ్రాహ్మణుని పేరు 'వేదనిధి'. ఆయన భార్య  పేరు 'వేదవతి'. వీళ్లిద్దరు ఎప్పుడూ చక్కని ఆధ్యాత్మిక భావంతో భక్తి జ్ఞానాలు కలిగి జీవించేవాళ్లు.
   ఆ దంపతులకి సంతానం కలగలేదు. ఎన్ని నోములు నోచినా, ఎన్ని వ్రతాలు చేసినా ఫలితం లేకపోయింది. 
   ప్రతిరోజూ మధ్యాహ్న సమయంలో స్నానం కోసం వ్యాసభగవానులు రహస్యంగా గంగానదికి వస్తూ ఉంటారని వేదనిధికి తెలిసింది. ఎలాగైనా సరే వ్యాసమహర్షిని దర్శించాలని ప్రతిరోజు వేయికళ్ళతో ఎదురు చూసేవాడు. ఒకరోజు భిక్షువు రూపంలో ఉన్న దండధారుడైన ఒక వ్యక్తి వేదనిధికి కనిపించాడు. 
  వెంటనే వేదనిధి వారి పాదాలకి నమస్కారం చేశాడు. ఆ భిక్షువు వేదనిధని చీదరించుకుని కసురుకున్నాడు. అయినా సరే పట్టిన పాదాల్ని మాత్రం విడిచిపెట్టలేదు వేదనిధి. భిక్షుకుడితో “ మహానుభావా! తమరు సాక్షాత్తు వ్యాసభగవానులని నేను గ్రహించాను. అందుకే మీ పాదాల్ని ఆశ్రయించాను” అన్నాడు.
   ఆ మాటలు విన్న  భిక్షువు గంగానది ఒడ్డుమీద అన్నివైపులకి ఒకసారి పరికించి చూస్తూ నిలబడిపోయాడు. తనను ఎవరూ చూడట్లేదని నిర్ణయించుకుని వేదనిధితో ఆప్యాయంగా మాట్లాడి ఏం కావాలో అడగమన్నాడు.
   వేదనిధి “ అయ్యా! రేపు నా తండ్రిగారి ఆబ్దీకం. దానికి మీరు బ్రాహ్మణార్థమై భోజనానికి మా ఇంటికి తప్పకుండా రావాలి” అని వేడుకున్నాడు. వ్యాసభగవానుడు వేదనిధి ఆహ్వానాన్ని అంగీకరించాడు.
   వేదనిధి ఎంతో సంతోషంగా ఇంటికి చేరుకుని తన భార్యకి గంగానదీతీరంలో జరిగిన వృత్తాంతమంతా వివరించాడు. మరుసటిరోజు ఉదయమే ఇచ్చిన మాటప్రకారం వ్యాసమహర్షి వేదనిధి ఇంటికి వచ్చాడు.
   ఆ దంపతులు వ్యాసమహర్షిని సాదరంగా ఇంట్లోకి ఆహ్వానించి అతిథి సత్కారం చేసి పూజించారు. అనంతరం దేవతార్చనకు తులసీదళాల్ని, పువ్వుల్ని సిద్ధం చేశారు. 
     పూజ పూర్తయ్యాక ఎంతో శుచిగా వంటకాలని సిద్ధం చేసుకుని శ్రాద్ధవిధులని విధి విధానంగా నిర్వహించారు. అంతా పూర్తయ్యాక ఆ దంపతులు  వ్యాసభగవానుడికి సాష్టాంగ నమస్కారం చేశారు.
   వారి ఆతిథ్యానికి ఎంతో సంతుష్ఠుడైన ఆ ముని శ్రేష్ఠుడు “ ఓ పుణ్య దంపతులారా.. మీకు ఏం వరం కావాలో కోరుకోండి” అన్నాడు. 
   ఆయన మాటలకి వేదనిధి దంపతులు “మహానుభావా! ఎన్ని నోములు, వ్రతాలు చేసినా మాకు సంతానభాగ్యం మాత్రం కలుగలేదు. దయచేసి మాకు సంతానం ప్రసాదించు!”  అని వేడుకున్నారు.
   అది విని వ్యాసభగవానుడు “ త్వరలోనే మీకు తేజోవంతులు, ఐశ్వర్యవంతులు అయిన పదిమంది పుత్రులు కలుగుతారు” అని ఆశీర్వదించాడు.
    వేదనిధి, వేదవతి దంపతులు వ్యాసభగవానుడి అనుగ్రహంతో సంతానం పొంది సుఖసంతోషాలతో జీవించి, చివరికి విష్ణుసాయుజ్యాన్ని పొందగలిగారు.
   వ్యాసపూర్ణిమ రోజున వ్యాస దేవుని పూజించాలి. గురుపూజ చెయ్యాలి. నిజానికి గురుపూజ చెయ్యవలసిన రోజు వ్యాసపౌర్ణిమ. చదువులు చెప్పే గురువును, మంత్రోపదేశం చేసిన గురువును యథోచితంగా సత్కరించి అర్చించాలి. గురువులోనే వ్యాసదేవులున్నారని భావించి ఆరాధించాలని పెద్దల మాట!
   చాతుర్మాసం ద్విమాసం వా సదైకత్రైవ సంవసేత్  అని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.  దీని ప్రకారం శ్రీకృష్ణుడిని, వ్యాసుడినే కాకుండా జైమిని, సుమంత, వైశంపాయన, పైలుడు మొదలైన వ్యాసశిష్యుల్ని కూడా పూజించాలి.
   ఈ రోజునే సూర్యుడు కర్కాటక రాశిలో ప్రవేశించడం, దక్షిణాయనం ప్రారంభం కావడం జరుగుతుంది. కనుక, విష్ణుపూజ, దానాలు, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం చెయ్యడం, వ్యాసమహర్షి రాసిన గ్రంథాల్ని చదవడం వల్ల సుఖసంతోషాలు, సకల సంపదలు కలుగుతాయని పండితులు చెప్తున్నారు.
పరాశరుడు. వేదాలను నాలుగు భాగాలుగా విభజించి పైలుడనే శిష్యుడికి ఋగ్వేదాన్ని, వైశంపాయనుడికి యజుర్వేదాన్ని, జైమిని  అనే శిష్యుడికి సామవేదాన్ని, సుమంతుడనే శిష్యుడికి అధర్వణ వేదాన్నిబోధించి లోకంలో వేదాల్ని వ్యాప్తి చేయించాడు.
   చతుర్వేదాలు, అష్టాదశపురాణాలు, చతుర్దశవిద్యలు అన్నీ అభ్యసించి వాటిని బ్రహ్మర్షులు, దేవర్షులు, రాజర్షులు
అందరికీ బోధించాడు. వాళ్ళు వాళ్ళ శిష్యులకి, శిష్యులు ప్రశిష్యులుబోధించడం వల్ల లోకంలో వేదాలు వ్యాప్తిలోకి వచ్చాయి.
    వ్యాసమహర్షి రచించిన వ్యాససంహిత’, వ్యాసస్మృతి అనే గ్రంథాల్లో నిత్య కర్మల గురించి అనేక విషయాలు వివరించబడ్డాయి. వేద వ్యాసులవారు విశ్వంలోని మొట్టమొదటి ఆర్ష గ్రంథమయిన `బ్రహ్మసూత్రాలు' అనే గ్రంథాన్ని రాయడం వ్యాసపౌర్ణమి రోజునే పూర్తయ్యింది. `
   వ్యాసపౌర్ణిమ రోజున ఏ సాధకుడైతే ఆచార్యుడిని ఉపాసన చేసి తన ఆథ్యాత్మిక మార్గాన్ని నిర్ణయించుకొంటాడో అతడికి  సంవత్సరంలో  వచ్చే అన్ని ఆధ్యాత్మిక పండుగలు  జరుపుకొన్నంత ఫలితం కలుగుతుంది అని దేవతలే చెప్పారు.
   వ్యాసపూర్ణిమ నాడు నిమ్మకాయలతో గురుమండలాన్ని వేసి పుజిస్తారు. వ్యాసుమహర్షిని ప్రతినిధిగా పరంపరలో ప్రస్తుతం ఉన్న గురువులని పూజిస్తారు.
  అలా గురువులని పూజించటం వల్లే వ్యాస పూర్ణిమ గురు పూర్ణిమగా చెప్పబడుతోంది.  ఏ గురువుని పూజించినా వ్యాస భగవానుడిని ప్రతినిధిగా పూజించడమే అవుతుంది. ఆ పూజ స్వయంగా వ్యాసభగవానుడికే చెందుతుంది.
వ్యాసపుర్ణిమ నాడు చేయవలసింది...
   వ్యాసమహర్షిని మనస్సులో తలచుకోవడం, గురుపూజ, గురు పాదసేవ, గురు పాదుకాపూజ, అలా చెయ్యలేకపోతే గురువుగారిని కలిసి కనీసం పాదాభివందనం చేయడం, ఒకవేళ ఆయన దగ్గరికి వెళ్ళలేని పరిస్థితుల్లో ఉంటే గురుసమానులు ఎవరినైనా కలిసి గౌరవించడం చెయ్యాలి.
 ఈ శ్లోకం గురుపరంపరే కాకుండా వ్యాసమహర్షి వంశ స్తుతి కూడా..
వ్యాసం వశిష్ఠ నప్తారం శక్తేః పౌత్రమకల్మషం| పరాశరాత్మజం వందే శుకతాతం తపోనిధిం!!
వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే| నమోవై బ్రహ్మనిధయే వాసిష్ఠాయ నమోనమః!!
   శ్రీమన్నారాయణుని 21 అవతారాల్లో పదిహేడో అవతారం వ్యాసుడని భాగవతం తెలియచేస్తోంది.
   గురుపౌర్ణిమ రోజున చాలామంది ప్రజలు రోజు పొడవునా ఉపవాసం ఉంటారు. సూర్యోదయం వేళ ఉపవాసం ఆరంభించి, చంద్రోదయం వేళకు ఉపవాసం ముగిస్తారు. చంద్రోదయాన్ని చూసిన తర్వాత లేదా సాయంత్రం పూజలు ముగిసిన తర్వాత ఉపవాసకులు ఆహారం స్వీకరిస్తారు.
  దక్షిణ భారతదేశంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో పూర్ణిమ వ్రతాన్ని ఆదిశక్తి పేరిట ఆచరిస్తూంటారు. ఈ పర్వదినం సందర్భంగా ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. పూర్ణిమ నాడే కొంతమంది సత్యనారాయణ వ్రతాన్ని లేదా పూజను నిర్వహిస్తుంటారు.
   ఆదిగురువు వేదవ్యాసులవారు. వ్యాసులవారు పుట్టినరోజునే గురుపూర్ణిమ, వ్యాసపూర్ణిమ, అంటారు
నారాయణమూర్తి స్వరూపమే వేదవ్యాసులవారు. అందుకే ఆయన్ని అపర నారాయణుడని పిలుస్తారు. వేదవిభజన చేసిన మహానుభావుడాయన. ఆయనవల్లనే మనకు అష్టాదశ పురాణాలు ఏర్పడ్డాయి. భారత భాగవతాలని అందించినవారే వ్యాసులవారు.
నమోస్తుతే వ్యాస విశాల బుద్ధే| పుల్లార విన్దాయత పత్రనేత్ర |
యేన త్వయా భారత తైలపూర్ణ| ప్రజ్వాలిలో జ్ఞానమయ: ప్రదీపః ||
   విశాల బుద్ధిగల వ్యాస మహర్షీ! వికసించిన పద్మ దళముల వంటి నేత్రములుగల వాడా! మహాభారతమనే తైలముతో నింపబడిన జ్ఞానదీపము వెలిగించినవాడా! నీకు నా నమస్కారము!
గురు సందేశము :
   వేదవ్యాసుడు తన రెండు చేతులనూ పైకి ఎత్తి లోకమంతటికీ నమస్కరిస్తూ చెప్పిన మాటల్లో విశిష్టమైనది ఏమిటంటే- 'ఇతరులు మీ పట్ల ఏ విధంగా ప్రవర్తిస్తే మీరు బాధపడతారో మీరు ఇతరుల పట్ల ఆ విధంగా ప్రవర్తించవద్దు.' పరమ ధర్మపథాలన్నింటిలోకీ పరాయణమైన ఈ ఒకే ఒక్క విషయాన్ని త్రికరణశుద్ధిగా పాటించినట్లయితే మన సమాజం కచ్చితంగా శాంతిధామమవుతుంది! 
   దత్త్తాత్రయులు వారు మనకు 24 మంది గురువులువున్నారు అని చెప్పారు.  మనకు వరసగా తన గురువులు గురించి చెప్పారు.   
భూమి, వాయువు,  అగ్ని, ఆకాశము, సూర్యుడు పావురము, కొండచిలువ, సముద్రము, మిడత, ఏనుగు,
 చీమ, చేప, పింగళ అనే వేశ్య, శరకారుడు, ఒక బాలుడు, చంద్రుడు, తేనెటీగ, లేడి, గ్రద్ద, కన్య, సర్పము, సాలెపురుగు, భ్రమరకీటకము, జలము అని తన గురువుల గురించి చెప్పారు. అంతే కాదు మనకు ప్రతి జీవీ ఒక గురువే అని చెప్పారు. కనుక, అన్ని జీవుల్లోనూ భగవంతుడు ఉన్నాడని గ్రహించి దయాగుణంతో మెలుగుదాం!
వ్యాస పూర్ణిమ రోజున ఆ మహర్షిని ప్రార్థించి ఆయన అనుగ్రహము పొందుదాం..!