About Me

My photo
శ్రీమతి భమిడిపాటి బాలాత్రిపురసుoదరి పేరుతో బాల సాహితీవేత్తగా మీ అ౦దరికీ నేను పరిచయమే! నేను వెలువరిoచిన ముoగిటిముత్యాలు బాలల గేయ కావ్యo తెలుగుభాషోద్యమ కోణoలోoచి చేసిన ప్రసిధ్ధ రచన.ఇప్పటివరకూ 116 మహర్షుల చరిత్రలు,అవతారాల కథలు,అనే పరిశోధనాత్మక రచనలు,యోగి వేమన జీవిత చరిత్ర,బoగారుకలలు,కొత్తబ౦గారులోక౦ వ౦టి 15 పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. కృష్ణాజిల్లారచయితలసoఘo ద్వారా అనేక జాతీయసదస్సులకు నిర్వహణా బాధ్యతలు చేపట్టాను.తానా,అమెరికా వారి ఆధ్వర్యoలో జరిగిన సదస్సులో తెలుగువారి పoడుగలపైన నా పరిశోధనాపత్రo ప్రశoసలు పొoదిoది. 2010లో వoగూరు ఫౌoడేషన్ వారి అoతర్జాతీయ రచయిత్రుల మహాసభలలో బాలసాహిత్యమూ-రచయిత్రుల పాత్ర,.శ్రీ శ్రీ బాలసాహిత్యo వ౦టి పరిశోధనా పత్రాలు పలువురి ప్రశoసలు పొoదాయి. బoదరు డచ్ కోటలో జరిగిన కృష్ణాజిల్లా చారిత్రక వైభవo సదస్సులో కృష్ణాజిల్లా టెలీకమ్యూనికేషన్స్ పైన ప్రత్యేక ప్రసoగo చేశాను. నా కథలు, కవితలు , శీర్షికలు, సీరియల్సూ వివిథ వార, మాస పత్రికలలో నిర్విరామoగా వస్తున్నాయి.కనకదుర్గ ప్రభ,భక్తిసుధ,చిత్సుధ మొదలైన ఆధ్యాత్మిక పత్రికలలో కూడా తరచూ కనిపిస్తూ ఉoటాయి.ఉయ్యూరు సరసభారతి వారు,కైకలూరు సాహితీ మిత్రులు ఉగాది ఉత్తమ కవయిత్రి పురస్కారాన్ని అoదిoచి గౌరవిoచారు.విజయవాడ సిధ్ధార్థ మహిళా కళాశాల వారు నన్ను సత్కరిoచారు.వృత్తి రీత్యా విజయవాడ బిఎస్ఎన్ఎల్ లో సీనియర్ సూపర్ వైజర్ గా పనిచేస్తున్నాను.

మన ఆరోగ్యం మాసపత్రిక జనవరి 2018

మన ఆరోగ్యం మాసపత్రిక జనవరి 2018
వాగ్గేయకారుడు త్యాగరాజు ఆరాధన ఉత్సవాలు
   త్యాగరాజు కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకడు. త్యాగయ్యత్యాగబ్రహ్మ అనే పేర్లతో కూడా ప్రసిద్ధుడు. నాదోపాసన ద్వారా భగవంతుని తెలుసుకోవచ్చని నిరూపించిన గొప్పవాగ్గేయకారుడు ఆయన కీర్తనలు శ్రీరాముడి మీద ఆయనకు కలిగిన విశేష భక్తిని; వేదాలు, ఉపనిషత్తుల మీద ఆయనకి ఉన్న జ్ఞానాన్ని తెలియపరుస్తాయి. ఉపనయనం తరువాత తండ్రిగారి బోధలు, 18వ ఏట రామకృష్ణానంద పరబ్రహ్మం ఉపదేశం చేసిన రామ షడక్షరీ మంత్ర ప్రభావం, తల్లి అలవర్చిన భక్తి సంగీతాలు బాల్యంలోనే బీజాంకురాలై త్యాగ రాజస్వామి వారిలో మూర్తీభవించాయి.
బాల్యము-విద్యాభ్యాసము: త్యాగరాజు ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రకాశం జిల్లా కంభం మండలంలో కకర్ల అనే గ్రామంలో వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో  కాకర్ల రామబ్రహ్మం, సీతమ్మ దంపతుల మూడవ సంతానంగా 1767లో మే 4వ తేదీన జన్మించాడు. ఆయన అసలు పేరు కాకర్ల త్యాగ బ్రహ్మం. వీరు ములకనాడు  బ్రాహ్మణులు త్రిలింగ వైదీకులు.
  ఇతడి పూర్వీకులు ప్రస్తుత ప్రకాశం జిల్లా కంభం మండలంలో కాకర్ల  గ్రామం నుంచి తమిళ దేశానికి వలస వెళ్లారు. తండ్రి రామబ్రహ్మం తంజావూరు ప్రభువు శరభోజీ ఆధ్వర్యంలో ఉండేవారు. త్యాగరాజు గారి తాతగారు గిరిరాజ కవిగారు. వీరి గురించి త్యాగయ్య తన బంగాళరాగ కృతిలో "గిరిరాజసుతా తనయ" అని తన తాతగార్ని స్తుతించి పాడారు.
   త్యాగయ్య గారి విద్య కోసం రామబ్రహ్మం గారు తిరువారూర్ నుంచి తిరువయ్యూర్ కు వెళ్ళారు. త్యాగయ్య గారు అక్కడ  సంస్కృతము, వేదవేదాంగాల్ని ఆమూలాగ్రం పఠించారు. సంగీతం నేర్చుకోడానికి త్యాగయ్య గారిని శొంఠి వేంకటరమణయ్య గారికి అప్పగించారు. వేంకటరమణయ్య గారు త్యాగయ్య గారి ఉత్సహము, సంగీతంలో అయన కనబరుస్తున్న ప్రతిభల్ని గుర్తించి అతి శ్రద్ధతో సంగీతాన్ని నేర్పించారు.
జీవిత విశేషాలు: ఆయన చిన్నవయస్సులోనే తండ్రి మరణించారు. అ సమయంలో అన్నదమ్ముల మధ్య భాగాలు పరిష్కరించినప్పుడు త్యాగయ్య గారి భాగంలోకి కులప్రతిమలైన శ్రీరామలక్ష్మణుల విగ్రహాలు మాత్రం దక్కాయి. ఆ ప్రతిమల్ని అతి భక్తితో పూజిస్తూ ఉండేవారు. తమ జీవితాన్ని ఊంఛవృత్తిని అవలంబించి సామాన్యంగా జీవించారు.
   తక్కిన సమయమాన్నితన యిష్టదైవమైన "శ్రీరామచంద్రుడి" గురించి కృతులు రచించడంలోనే గడిపారు. త్యాగయ్య తొంభై ఆరు కోట్ల శ్రీరామ నామాలు జపించి దర్శించి ఆశీర్వాదం పొందారు. త్యాగరాజువారు మంచి వైణికులు కూడా.
   పద్ధెనిమిది సంవత్సరాల వయసులో త్యాగరాజుకు పార్వతి అనే యువతితో వివాహమైంది. కానీ ఆయన ఇరవై మూడు సంవత్సరాల  వయస్సులో ఉండగానే ఆమె మరణించింది. తరువాత ఆయన పార్వతి సోదరి కమలాంబను వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి సీతామహాలక్ష్మి అనే కూతురు కలిగింది.
   ఈమె ద్వారా త్యాగరాజుకు ఒక మనుమడు కలిగాడు కానీ యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టక మునుపే అతడు కూడా మరణించాడు. కాబట్టి త్యాగరాజుకు కచ్చితమైన వారసులెవరూ లేరు. కానీ ఆయన ఏర్పరచిన సాంప్రదాయం మాత్రం ఈనాటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది.
సంగీతంలో త్యాగరాజు ప్రతిభ: త్యాగరాజు తన సంగీత శిక్షణ శొంఠి వెంకటరమణయ్య దగ్గర, చాలా చిన్న వయసులోనే ప్రారంభించాడు. పదమూడు సంవత్సరాల వయస్సులోనే త్యాగరాజు ’నమో నమో రాఘవా అనే కీర్తనని దేశికతోడి రాగంలో స్వరపరచారు. గురువు శొంఠి వేంకటరమణయ్య ఇంటిలో చేసిన కచేరీలో "ఎందరోమహానుభావులు" అనే కీర్తనను స్వరపరచి పాడారు. ఇది పంచరత్నకృతులలో ఐదవది.
  ఈ పాటకు వెంకటరమణయ్యగారు చాలా సంతోషించి, త్యాగరాజులోని బాలమేధావిని గుర్తించి తంజావూరు రాజుగారికి చెప్పారు. రాజు సంతోషించి అనేక ధన కనక వస్తు వాహనాది రాజలాంఛనాలతో త్యాగరాజును సభకు ఆహ్వానించాడు. కానీ త్యాగరాజు తనకు నిధి కన్నా రామ సన్నిధే సుఖమని ఆ కానుకల్ని నిర్మొహమాటంగా తిరస్కరించాడు.
   ఈ సందర్భంగా స్వరపరచి పాడినదే "నిధి చాల సుఖమా అనే కీర్తన. సంగీతాన్ని భగవంతుడి ప్రేమని పొందే మార్గమని త్యాగరాజు భావించాడు. సంగీతంలోని రాగ తాళాలు వాటి మీద తన ప్రావీణ్యాన్ని చూపించుకోవడం కోసం కాకుండా భగవంతుడి నామాల్ని చెప్పడానికి, భగవంతుని లీలల్ని పొగడటానికి ఓ సాధనంగా మాత్రమే ఎంచుకున్నాడు.
   తంజావూరు రాజు పంపిన కానుకల్ని తిరస్కరించినప్పుడు  అతడి అన్నయ్య జపేశుడు కోపగించాడు. త్యాగరాజు నిత్యం పూజించుకునే శ్రీరామపట్టాభిషేక విగ్రహాల్ని కవేరీ నదిలోకి విసిరేసాడు. త్యాగరాజు శ్రీరామ వియోగబాధని తట్టుకోలేక, రాముడు లేని ఊరిలో ఉండలేక దక్షిణ భారతదేశ యాత్రలకు వెళ్ళిపోయారు.
  త్యాగరాజు జీవితంలో జరిగినట్లుగా కొన్ని విశేషాలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. దేవముని అయిన నారదుడే స్వయంగా ఇతనికి సంగీతంలోని రహస్యాలను చెప్పి, "స్వరార్ణవము" ఇచ్చాడనీ, ఆ సందర్భంలో త్యాగరాజు చెప్పిన కృతిగా పంచరత్న కృతులలో మూడవదిగా పాడబడుతున్న "సాధించెనే" అనే కీర్తనగా చెప్తారు.
   త్యాగయ్యవారు ఇరవైనాలుగు వేల రచనల వరకు రచించారు. "దివ్యనామ సంకీర్తనలు", "ఉత్సవ సాంప్రదాయ కీర్తనలు" అనే బృంద కీర్తన; "ప్రహ్లాద భక్తి విజయము", నౌకా చరిత్రము అనే సంగీత నాటకాలు కూడా రచించారు.
త్యాగరాజు జీవితంలో కొన్ని సంఘటనలు: త్యాగరాజు తన రామచంద్రుని పూజా విగ్రహాలు పోగొట్టుకున్నప్పుడు ’ఎందు దాగినావో అనే పాట పాడారు.  తిరుపతి వేంకటేశ్వరుడి దర్శనం కోసం వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ తెరవేసి ఉంటే, ”తెరతీయగరాదా అనే పాట పాడితే తెరలు వేంకటేశ్వరుని దయచేత వాటికి అవే తొలగిపోయాయి. ఆ సమయంలో ఆయన ’వేంకటేశ నిను సేవింప అనే పాట పాడారు. త్యాగయ్య పరమపదము చేరటానికి ముందు పాడిన పాటలు గిరిపై, పరితాము.
త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవాలు: అసంఖ్యాకమైన కీర్తనలు రచించి, కర్ణాటక సంగీతంలోని అన్ని నియమాలను సోదాహరణంగా నిరూపించి శాశ్వతమైన కీర్తి సంపాదించిన త్యాగరాజుని కర్ణాటసంగీతానికి మూలస్తంభంగా చెపుతారు. ఈ సంగీత నిధికి నివాళిగా ప్రతి సంవత్సరం పుష్య బహుళ పంచమినాడు  తిరువయ్యూరులోత్యగరజ ఆరాధనోత్సవలు నిర్వహిస్తారు.
  ఆయన భక్తులు మరియు సంగీత కళాకారులు మొదట ఉంఛవృత్తి, భజన, తరువాత ఆయన నివాస స్థలమైన తిరుమంజనవీధి నుంచి బయలుదేరి ఆయన సమాధి వరకూ కీర్తనలు గానం చేస్తూ ఊరేగింపుగా వస్తారు. వందలకొద్దీ కర్ణాటక సంగీత కళాకారులు ఆయన రచించిన పంచరత్న కృతులను కావేరీ నది ఒడ్డున గల ఆయన సమాధి వద్ద బృందగానం చేస్తారు. తిరువయ్యూరులో నిర్వహించే ఆరాధన చాలా ప్రసిద్ధికెక్కింది.
  రచనలు: ’రామేతి మధురం వాచం' అన్నట్లు 96 కోట్ల సార్లు రామనామాన్ని జపించి, స్వీయానుభవ భావనలే కృతి రూపంలో మలచి గాంధర్వగానాన్ని మధురానుభూతిగా లోకానికి అందించారు. భూలోక నారదుడు త్యాగరాజ స్వామి నారద మంత్రోపదేశంతో ’'స్వరార్ణవం' 'నారదీయం' అనే రెండు సంగీత రహస్యార్థ శాస్త్ర గ్రంథాలు రచించారు.
  పంచరత్న కృతి సందేశం : శ్రీత్యాగరాజస్వామి రచించిన కృతులను ప్రాపంచికం, తాత్వికం, కీర్తనం, నిత్యానుష్ఠానాలని వర్గీకరించవచ్చు. త్యాగరాజస్వామి కీర్తనలలో ఘనరాగ పంచరత్న కీర్తనలు ముఖ్యమైనవి. త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవాల్లో విశేషంగా పంచరత్న కీర్తనలు ఆలపించడం సంప్రదాయం.
కీర్తనలు: త్యాగయ్య దాదాపు 800 కీర్తనలను రచించారు. వీటిలో చాలావరకు  తెలుగులో రచించినవే. కొన్ని సంస్కృతంలో రచించబడ్డాయి. సంస్కృతంలో రచించబడిన జగదానందకారక అనే కీర్తన శ్రీరామునికున్న నూటఎనిమిది పేర్లను ప్రస్తావిస్తుంది. 'ప్రహ్లాద భక్తి విజయం', 'నౌకా చరితం' అనే నాట్యరూపకాలను కూడా రచించాడు..

త్యాగయ్య గారు క్షేత్రములకు వెళ్లినప్పుడు, ఆయా క్షేత్రము మీద, క్షేత్రములో ఉండే దేవుడి మీదను కృతులు రచించారు.   కొవ్వూరు పంచరత్నములు:  కొవ్వూరులోని శ్రీ సుందరేశ్వర స్వామి పై వ్రాసిన ఐదు కృతులు:





నమ్మివచ్చిన కళ్యాణి రాగము, రూపకతాళము; కోరిసేవింప ఖరహరప్రియరాగము ఆదితాళము; శంభోమహదేవ, పంతువరాళి రాగము, రూపకతాళము; ఈ వసుధ, శహనరాగము, ఆదితాళము; సుందరేశ్వరుని, కళ్యాణిరాగము ఆదితాళము.
తిరువత్తియూరులో శ్రీత్రిపురసుందరి మీద రచించిన కృతులు: సుందరి నన్ను, బేగడరాగము, రూపకతాళము; సుందరీ నీ దివ్య, కళ్యాణిరాగము,ఆదితాళము; దారిని తెలుసుకుంటి, శుద్ధసావేరి రాగము, ఆదితాళము; సుందరి నిన్ను వర్ణింప, ఆరభి రాగము, చాపు తాళము; కన్నతల్లి నిన్ను, సావేరి రాగము, ఆదితాళము;
పంచరత్న కృతులు: జగదానంద, నాటరాగము, ఆదితాళము; దుడుకు గల, గౌళరాగము, ఆదితాళము; సాధించెనే, ఆరభిరాగము, ఆదితాళము; ఎందరో శ్రీరాగము,ఆదితాళము; కనకనరుచిరా, వరాళి రాగము, ఆదితాళము;
  అనేక దేవాలయాల్ని, పుణ్యతీర్థాల్ని దర్శించి, ఎన్నో అద్భుత కీర్తనలు రచించాడు. చివరగా శ్రీరాముడి అనుగ్రహంతో విగ్రహాలను పొందాడు. వైకుంఠ ఏకాదశినాడు త్యాగరాజు శ్రీరామ సన్నిధిని చేరుకున్నారు.
   అమ్మభాషలో భక్తితో కూడిన అతి పవిత్రమైన స్వరాలు, రాగాలు, తాళాలతో అనేక కృతుల్ని మనకి అందించిన శ్రీరామభక్తుడు, పరమసంగీత గురువుకి నమస్కరిస్తూ ఆరాధన ఉత్సవాల్లో  భగస్వాములవుతారని ఆశిస్తూ....

17.ఆదర్శవంతమైన మహిళ-సుందరమైన కథలు

17.ఆదర్శవంతమైన మహిళ
   భర్తకోసం తనకు తానుగ చేసిన త్యాగం, అంకితభావం కలిగిన ఒక మహిళ కథ. చాలా ప్రాచీన కాలంలోనే కాదు ప్రస్తుతపు రోజుల్లో కూడా అటువంటి మహిళలు ఉన్నారు.
   అడవంతా ప్రశాంతంగా ఉంది. అతడి విషయంలో అది ఒక గుర్తుంచుకోతగ్గ రోజు. అతడు తృప్తితో చిరునవ్వు నవ్వుకున్నాడు. చాలా సంవత్సరాలు దీక్ష, చదువు, కష్టం అన్నీ కలిసి పూర్తి చేసిన ఒక పెద్ద పని.  బ్రహ్మసూత్రాలమీద ఆదిశంకరాచార్యుడు రాసిన వ్యాఖ్యానానికి వివరణ రాయడం అతడు సాధించిన విజయం.  వివరణ రాస్తానని తన ఆధ్యాత్మిక గురువు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యుల వారికి వాగ్దానం చేశాడు. దాన్నిపూర్తి చేసి తను ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకున్నాడు. అతడి పేరు వాచస్పతి మిశ్రా.
   వాచస్పతి మిశ్రా గొప్ప పండితుడు, సంస్కృతంలో అనేక గ్రంథాలు రాసిన రచయిత. వివాద చింతామణి, ఆచార చింతామణి మొదలయినవి ఆయన రచించిన వాటిలో కొన్ని. బ్రహ్మసూత్రాల మీద ఆదిశంకరాచార్యుడు తను రాసిన వ్యాఖ్యానానికి వివరణ రాయమని అడిగినప్పుడు ఆ పని చెయ్యడానికి అనందంగా అంగీకరించాడు. అది కూడా ఎదో వివరణ రాయడం కాకుండా దాన్ని చదివి, అనుభవించి అప్పుడు రాయాలి . యోగులు వ్యాఖ్యానాలు రాసినప్పుడు వాళ్ళ జీవితాల్లో ఉన్న నిజానిజాలు పూర్తిగా తెలుసుకోకుండా రాయరు. ఆ నిజంలోనే వాచస్పతి ఏకాగ్రత పెట్టాడు.
   రాయడంలో వాచస్పతి అంకితభావం చాల గొప్పది. మొదలుపెడితే రాస్తునే ఉంటాడు. తన చుట్టూ ఒక ప్రపంచం ఉందన్న సంగతి మర్చిపోతాడు. వివరణ రాసేటప్పుడు కూడా అతడు తినడం, నిద్ర, విశ్రాంతి, ఇల్లు అన్నీ మర్చిపోయాడు. అది రాత్రో పగలో కూడ తెలియని స్థితిలో గడిపాడు. తన శరీరాన్ని, ఆశ్రమాన్ని, అవసరాలని, తన జీవితాన్నే మర్చిపోయాడు. ఒంకో ముఖ్యమైన వ్యక్తిని కూడా అతడు మర్చిపోయాడు. ఆ వ్యక్తి అతడి భార్య.
   ఆ రోజు అతడు ఒక గొప్ప పని పూర్తిచేశానన్న సంతోషంలో ఉన్నాడు. చాలా సంవత్సరాల తరువాత బయట ప్రపంచాన్ని చూడాలని బయటకి చూశాడు. ఇన్ని సంవత్సరాల నుంచి సూర్యుడు ఎప్పుడు ఉదయించాడో, ఎప్పుడు అస్తమించాడో చూడలేదు. తలుపు దగ్గర కనబడుతున్న ఒక నీడ అతణ్ణి ఆశ్చర్యపరిచింది. అక్కడెవరు?” అడిగాడు. బహుశా మాట్లాడి కూడా చాలా సంవత్సరాలు అయి ఉంటుంది.
  అక్కడ గౌరవనీయురాలైన ఒక స్త్రీ తల వంచుకుని నిలబడి ఉంది. “నువ్వెవరో నేను తెలుసుకోవచ్చా?” అడిగాడు వాచస్పతి మళ్ళీ. ఆమె జవాబియ్యలేదు కానీ ఆమె తలని ఇంకా కిందకి వంచుకుంది.
   వాచస్పతికి ఉన్నట్టుండి విషయాలు అర్ధమవుతున్నాయి. చాలా సంవత్సరాల క్రితం జ్ఞాపకాలు ఆయనకి గుర్తుకొస్తున్నాయి. “ఇప్పుడు నాకు అర్ధమవుతోంది! ప్రతిరోజు ఎవరయితే నాకు భోజనం పెట్టారో.. ఎవరయితే
బట్టలు ఉతికి పెట్టారో.. ఎవరయితే నేను రాసేటప్పుడు నాకు ఈ పవిత్రమయిన తాళపత్రాలు అందించారో! ఆమె ఈమే అనుకున్నాడు. ఒక్క క్షణం అతడి మనస్సు మామూలుస్థితికి వచ్చింది. తన చుట్టూ ఏం జరిగిందో అర్ధమవుతోంది.
   ఆమెని పెళ్ళి చేసుకున్నట్టు అతడు పూర్తిగా మర్చిపోయాడు. నిజాన్ని అన్వేషిస్తూ, ధ్యానంలో మునిగిపోయి, వాచస్పతి ప్రపంచాన్నే మర్చిపోయాడు. ఇది నిజంగా జరిగింది. సంవత్సరాలుగా అతడి భార్య మౌనంగా భర్తకి సేవచేస్తూ అతడికి అన్ని ఏర్పాట్లు చూడడానికి చాలా కష్ట పడింది. ఒక్క క్షణం కూడా ప్రపంచం గురించి ఆలోచించకుండా భగంతుణ్ణి తెలుసుకోడంలో లీనమయి పోయి యోగిగా మారిన భర్తని గౌరవంగా చూసుకుంది.
   అతడు గుర్తించినా గుర్తించకపోయినా సంవత్సరాల తరబడి అతడికి సేవ చేసింది. భారతదేశం సేవకి, త్యాగానికి, ఆధ్యాత్మికతకి పేరు పొందింది. భార్యా భర్తలు ఇద్దరు పరస్పరం గౌరవం కలిగి ఉంటారు.
  ఆమె చేసిన సేవకి కృతజ్ఞతతో సిగ్గుపడడం ఇప్పుడు వాచస్పతి వంతయింది.
   అతడు తల వంచుకుని ఆమెని “ దయచేసి నీ పేరు చెప్పు” అన్నాడు. గడిచిన రోజుల్లో భారత దేశంలో స్త్రీలు తమ పేరు చెప్పుకునేవాళ్ళు కాదు. కాని, అతడు మళ్ళీ మళ్ళీ అడిగాడు. ఆమె చెప్పింది ’భామతి అని.
   మహర్షి ఒక కొత్త తాళపత్రాన్ని తీసుకుని దాని మీద భామతి’ అని రాశాడు. దాన్నిఅప్పుడే పూర్తి చేసిన గ్రంథం పైన పెట్టాడు. తనకు సేవ చేసిన పవిత్రురాలైన ఆ స్త్రీని గౌరవిస్తూ తను రాసిన వివరణకి ఆమె పేరు పెట్టి తన కృతజ్ఞతని చాటుకున్నాడు. భారతదేశం త్యాగానికి, ఆధ్యాత్మతకి, సేవాభావానికి, అంకితభావానికి ఆలవాలం కనుకనే విశ్వమంతా ఖ్యాతి గడించింది. దాన్ని నిలబెట్టడం ఈనాటి యువతయొక్క భాధ్యత అన్నారు స్వామి వివేకానందుడు.
   త్యాగం, పునరుద్ధరణ వల్లే జ్ఞానం పెరుగుతుందని వేదాంతం తెలియ చేస్తోంది. ఆనందించడం ద్వారా ఆధ్యాత్మికతకి సంబంధించిన జ్ఞానం కలుగుతుందని అనుకోవడం అజ్ఞానం అనిపించుకుంటుంది. నిజాన్ని తెలుసుకుని అనుభవించి రాసిన పుస్తకాలు చదవడం ద్వారానే జ్ఞానాన్ని పొందగలం. అందుకే గ్రంథ పఠనం అలవాటుగా మారాలి. ప్రపంచపరంగా ఆలోచిస్తే భామతికి అన్యాయమే జరిగింది. కాని, ఎన్నో సంవత్సరాలు కష్టపడి తను రాసిన గ్రంథానికి ఆమె పేరు పెట్టి వాచస్పతి ఆమెకు న్యాయమే చేశాడు.

   ఎన్నో సంవత్సరాలు తపస్సులో లీనమయి, గ్రంథాలు చదివి, నిజాన్ని అన్వేషించి శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యులు రాసిన బ్రహ్మసూత్రాల వ్యాఖ్యానానికి వివరణ రాశాడు. వాచస్పతి మిశ్రా వేందాంత గ్రంథాన్ని రాస్తే, భామతి ఆ వేదంతాన్ని అందరికీ నేర్పిస్తోంది. ఆ విధంగా ఇద్దరూ చరిత్రలో మిగిలి పోయారు. భర్తను అతడి ఆశయాలను గౌరవించడం కోసం తనకు కలిగిన ఆపదల్ని లెక్క చెయ్యకుండా వాటినే అవకాశాలుగా మార్చుకుని తన భర్త  చేసిన పవిత్ర కార్యంలో  సహాయపడిన భామతి భారతదేశంలో ఆదర్శ మహిళగా నిలిచింది. 

దైవారాధనలో బాలుడు-సుందరమైన కథలు

దైవారాధనలో బాలుడు
   ధ్రువుడు ఒక గొప్ప చక్రవర్తికి కొడుకు. అయినా కూడా చక్రవర్తి కొడుకుకి ఉండవలసినంత గొప్ప రాజభోగాలు అతడికి దక్కలేదు. ధ్రువుడు అతడి తల్లి కూడా ఎన్నో కష్టాల్ని అనుభవించారు. అందుకు కారణం అతడి సవతి తల్లి.
   పూర్వం ఉత్తానపాదుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతడు ధర్మబద్ధంగా రాజ్యపాలన చేస్తుండేవాడు. ప్రజలందరు అతడి పాలనలో సుఖంగా జీవించారు. అతడికి ఇద్దరు భార్యలు. పెద్ద భార్య పేరు సునీతి, రెండవ భార్య పేరు సురుచి. సునీతి కొడుకు ధ్రువుడు. సురిచి కొడుకు ఉత్తముడు.
   ఉత్తానపాదుడు అన్ని ధర్మాలూ తెలిసినవాడే అయినా మోహాన్ని మాత్రం జయించలేక పోయాడు. చిన్న భార్య సురుచి అంటే అతడికి ఎక్కువ ఇష్టం. పిల్లలిద్దరూ మాత్రం సంతోషంగా కలిసి ఆడుకుంటూ ఉండేవాళ్ళు.
   ఒకరోజు ఉత్తానపాదుడు సురుచి మందిరంలో ఉన్నాడు. ఉత్తముడు తండ్రి తొడ మీద కూర్చున్నాడు. ఉత్తానపాదుడు అతణ్ణి ఎత్తుకుని ముద్దాడుతున్నాడు. ఆ సమయంలో ధ్రువుడు కూడా  తండ్రి ఉన్న మందిరంలోకి వెళ్ళాడు. ఉత్తముడు తండ్రి తొడ మీద కూర్చోడం చూసి, సంతోషంగా అనిపించింది. నెమ్మదిగా తండ్రి దగ్గరికి వెళ్ళాడు.
   ఉత్తానపాదుడి పక్కనే నిలబడి ఉన్న సురుచి ధ్రువుడి ముఖం వైపు చూసింది. అతడి మనస్సులో ఉన్న కోరికని గ్రహించింది. వెంటనే అతడి చెయ్యి పట్టుకుని పక్కకి లాగింది. “ధ్రువా! ఆగు! నువ్వు ఏం చేద్దామని అకుంటున్నావో నాకు అర్ధమయింది. నీకు నీ తండ్రి ఒళ్ళో కూర్చునే అర్హత లేదు. నీకు ఆ అర్హతే ఉంటే నువ్వు నా కడుపున పుట్టి ఉండేవాడివి. వెళ్ళి శ్రీహరికి పూజలు చేసుకో. అప్పుడైనా నీ కోరిక తీరుతుందేమో!” అని హేళనగా మాట్లాడింది.
     సురుచి మాటలు విన్న ఉత్తానపాదుడు మాట్లాడకుండా మౌనంగా ఉండిపోయాడు. చిన్నవాడైనా కూడా సవతి తల్లి మాటలు ధ్రువుణ్ణి బాధ పెట్టాయి. పరాభవాన్ని సహించలేక పోయాడు. కళ్ళనుంచి నీళ్ళు జలజలా రాలాయి. సవతి తల్లి మాటల కంటే అమె అంటున్నప్పుడు తండ్రి మౌనంగా ఉండడం అతణ్ణి మరింత బాధపెట్టింది.
   వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తూ ధ్రువుడు తల్లి సునీతి దగ్గరకి వెళ్ళాడు. సునీతి కొడుకుని దగ్గరకి తీసుకుని ఒళ్ళో కూర్చోబెట్టుకుంది. నెమ్మదిగా తల నిమురుతూ “నాయనా! ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?” అని అడిగింది.
   తల్లి అలా ప్రేమగా అడగ్గానే ధ్రువుడి దు:ఖం ఇంకా పెరిగింది. వెక్కిళ్ళు పెడుతూనే సవతి తల్లి దగ్గర జరిగిందంతా తల్లికి చెప్పాడు. తన కొడుకు సవతి తల్లిచేత అవమానం పొందడం ఆమెకి కూడా బాధ కలిగించింది. కొంతసేపయ్యాక “నాయనా! బాధపడ్డం వల్ల ప్రయోజనం లేదు. లోకంలో ప్రతి మనిషి కర్మకి బద్ధుడై  ఉంటాడు. కర్మను అనుసరించే అన్నీ జరుగుతూనే ఉంటాయి. దాన్ని కాదని నడిచే శక్తి ఎవరికీ ఉండదు. నిన్ను చూస్తుంటే నాకు కూడా బాధగానే ఉంది. నేను కూడ ఏమీ చెయ్యలేను. నీ తండ్రి నన్ను దాసి కంటే ఎక్కువ నీచంగా చూస్తున్నారు. నేను చాలా దురదృష్టవంతురాల్ని. నా కడుపున పుట్టడం వల్ల నీకు ఇన్ని కష్టాలు కలుగుతున్నాయేమో.
  కుమారా! ఈ విషయం అలా ఉంచు. సురిచి చెప్పిన దాంట్లో అసత్యం ఏదీ లేదు. అమె చెప్పినట్టు నువ్వు శ్రీహరి పాదాల్ని ఆశ్రయించు. నీకు అంతా మంచే జరుగుతుంది. నీకు కావలసినవన్నీ భగవంతుడు ఇస్తాడు. నువ్వు భక్తితో సేవిస్తే గొప్ప సింహాసనమే ఇవ్వచ్చు!” అంది అనునయంగా.
   తల్లి మాటలతో ధ్రువుడు దు:ఖాన్ని వదిలి పెట్టాడు. ధైర్యాన్ని పొందాడు. తను కూడా మహర్షులు చేసినట్టు తపస్సు చెయ్యాలని అనుకున్నాడు. తల్లి అనుమతి తీసుకుని అడవులకి బయలుదేరాడు.
   ఆడవిలో నడుస్తుండగా అతడికి నారద మహర్షి కనిపించాడు. నారదుడు ధ్రువుడి గురించి మొత్తం యోగదృష్టితో చూశాడు. నారదుడు ఎవరో ధ్రువుడికి తెలియదు. అయినా కూడా నారదుడి పాదాలకి నమస్కారం చేశాడు. నారదుడు ఎంతో సంతోషించి అతడి తలని ముద్దాడి “ కుమారా! నీ గురించి పూర్తిగా నాకు తెలుసు. నీ తండ్రి మహారాజు. మీ ఇల్లు లక్ష్మీ నిలయం. చిన్న చిన్న అవమానాలు జీవితంలో జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఇవన్నీ కర్మని అనుసరించి జరుగుతాయి. తపస్సు చెయ్యడమంటే అంత తేలిక కాదు. శ్రీహరిని చూడాలని కొన్ని వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసినవాళ్ళు ఎంతో మంది ఉన్నారు. నువ్వు చిన్నవాడివి, తిరిగి ఇంటికి వెళ్ళిపో! అని నారదుడు ఎంతగా చెప్పినా ధ్రువుడు తన పట్టు విడవలేదు.
   “మహాత్మా! నేను రాజకుమారుణ్ణి. పౌరుషాభిమానాలు నాకు పుట్టుకతోనే ఉంటాయి. దైవ చింతనకి వయస్సుతో పనిలేదు. దృఢమైన మనస్సుతో ప్రార్ధిస్తే భగవంతుడు పలుకుతాడు. నేను చిన్నవాణ్ణి కనుక ఏ విధంగా తపస్సు చెయ్యాలో తెలియట్లేదు. మీరు నాకు ఉపదేశిస్తే ఆ విధంగా తపస్సు చేసుకుంటాను” అని అడిగాడు ధ్రువుడు.
   నారదుడు ధ్రువుడి మనస్సు ఇంక మారదని అర్ధం చేసుకున్నాడు. అతడి పట్టుదలకి సంతోషించాడు. “కుమారా! జరుగుతున్న వాటికి దేనికీ మనం కర్తలం కాదు. అంతా భగవంతుడి అధీనంలోనే ఉంటుంది. తపస్సు చెయ్యాలని నీకు సంకల్పం కలిగించినవాడు కూడా భగవంతుడే. లోకం మొత్తం శ్రీహరే నిండి ఉన్నాడు. తపస్సు చేసుకోవాలంటే అందుకు అనువైన ప్రదేశం ఉండాలి.
   యమునా తీరంలో మధువనం ఉంది. అది నీ తపస్సుకు తగిన ప్రదేశం. భగవంతుణ్ణి సేవించడానికి కావలసిన పువ్వులు, ఆకలి తీర్చుకోడానికి పండ్లు, పరిశుభ్రమైన నీళ్ళు కూడా దొరుకుతాయి. నువ్వు చిన్నవాడివి కనుక నీకు నియమ నిబంధనలు లేవు” అని చెప్పి ఇరవై ఏడు రోజులు దీక్షతో జపంచేసి వాసుదేవుణ్ణి చూడగలిగేట్టు వాసుదేవ మంత్రాన్ని ఉపదేశించాడు. ధ్రువుడు మహర్షికి నమస్కరించి మధువనం వైపు నడిచాడు.
   ధ్రువుడు నగరం వదిలేసి వెళ్ళాడని తెలిసి ఉత్తానపాదుడు చాలా బాధ పడ్డాడు. నిద్రాహారాలు మానేసి కృశించిపోయాడు. రాచకార్యలన్నీ వదిలేశాడు. ధ్రువుడు ఏమయిపోయాడో అని మధనపడుతున్నాడు. ఒకరోజు నారదమహర్షి వచ్చి ధ్రువుడికి ఏమీ జరగదని, తిరిగి వస్తాడని ధైర్యం చెప్పి వెళ్ళాడు.
   ధ్రువుడు మధువనం చేరుకున్నాడు. యమునానదిలో స్నానం చేసి తపస్సులో మునిగిపోయాడు. కొన్ని రోజులు పండ్లు తిని, కొన్ని రోజులు నీళ్ళు మాత్రమే తాగి, మరికొన్నిరోజులు ఆహారం నీరు కూడా లేకుండ కఠోర దీక్షతో తపస్సు చేస్తూ అయిదు నెలలు గడిపాడు.
   అతడి తపస్సుకు మెచ్చి శ్రీహరి గరుడవాహనం మీద మధువనానికి వచ్చాడు. ఆ సమయంలో ధ్రువుడు ఒక వేలి మీద నిలబడి తపస్సు చేస్తున్నాడు. అతడు కళ్ళు విప్పగానే శ్రీమన్నారాయణుడు కనిపించాడు. ఆ తేజస్సు చూసి భగవంతుడే తనకోసం వచ్చాడని సంతోషంతో ఆనందబాష్పాలతో అభిషేకిస్తూ ఆయన పాదాల మీద వాలిపోయాడు. చిన్నవాడైన ధ్రువుడికి శ్రీహరిని ఎలా స్తుతించాలో తెలియలేదు. శ్రీహరి తన చేత్తో అ బాలుడి తల నిమిరాడు. ధ్రువుడు దివ్యజ్ఞానాన్ని పొందాడు. అతడి ముఖం బ్రహ్మ తేజస్సుతో వెలిగి పోతోంది.అపూర్వమైన తేజస్సుతో పాటు, అతడి శరీరానికి కాంతి, బలం కూడా కలిగాయి.
   ధ్రువుడు రెండు చేతులూ జోడించి “ దేవా! సకల జీవులకి ఆధారమైన నువ్వు ఈ చిన్నవాణ్ణి అనుగ్రహించడానికి వచ్చావు. లోక పాలన కోసం అనేక రూపాలు పొందుతావు. నారదుడు చెప్పిన విధంగా నిన్ను సేవించాను. నీ విశ్వరూపాన్ని చూడగాలిగాను. నా సవతి తల్లి మాటలకి బాధపడి నిన్ను సేవించాను. అందుకు నేను కృతార్ధుణ్ణయ్యాను. నన్ను అనుగ్రహించు” అని ప్రార్ధించాడు. పట్టుదలకి, ఏకాగ్రతకి, ధైర్యానికి, భక్తికి వయోపరిమితి లేదు. చిన్నతనంలో అనుసరించే విధానాలే జీవితం చివరివరకు వెన్నంటి వస్తాయి అంటారు స్వామి వివేకానందుడు.
   ధ్రువుడి మాటలకి శ్రీహరి అనందంతో “ కుమారా! మహా యోగులకి కూడా కుదరనంత దృఢమైన భక్తితో నన్ను వశం చేసుకున్నావు. నువ్వు చేసినట్టు ఇంత గొప్ప తపస్సు ఎవరూ చెయ్యలేదు. నా అనుగ్రహంతో నువ్వు దివ్యమైన పదాన్ని పొందుతావు. అది ఇప్పుడు మాత్రం కాదు. ఇరవై ఆరు వేల సంవత్సరాల తరువాత ఇది నువ్వు పొందుతావు. ప్రళయకాలంలో కూడా నీ దివ్య పదానికి నాశనం ఉండదు.
   కొంతకాలం తరువాత నీ తండ్రి రాజ్యం వదిలి అడవులకి వెళ్ళిపోతాడు. నీ సోదరుడు ఉత్తముడు మరణిస్తాడు. నీ సవతి తల్లి సురుచి కూడ తన కొడుకు మీద బెంగతో మరణిస్తుంది. ధ్రువా! నువ్వు నాకు గొప్ప భక్తుడివి. నువ్వు రాజ్యపాలన చేసే సమయంలో క్రతువులు చెయ్యి. బ్రాహ్మణులను గౌరవించు. కావలసిన సౌఖ్యాలన్నీ అనుభవించాక ఎవ్వరూ పొందని దివ్యపదాన్ని పొందుతావు అని చెప్పి శ్రీహరి అంతర్ధానం పొందాడు.
   ధ్రువుడు తిరిగి వస్తున్నాడని చారులు వచ్చి రాజు ఉత్తానపాదుడికి చెప్పారు. రాజు సంతోషంతో చారులకి ఎన్నో బహుమానాలిచ్చాడు. భార్యలతోను, మంత్రి పురోహితులతోను ధ్రువుడికి ఎదురువెళ్ళాడు. ఊరి చివరకి రాగానే ధ్రువుడు అందరూ తనకోసం రావడం చూశాడు. ఉత్తానపాదుడు ధ్రువుణ్ణి ఎత్తుకుని సంతోషంతో ముద్దుపెట్టుకున్నాడు. సునీతి అనందానికి అంతే లేదు. ధ్రువుడు తల్లులకి నమస్కరించి, తమ్ముణ్ణి కౌగలించుకున్నాడు. ధ్రువుడి అపూర్వమైన తేజస్సుని చూసి సవతి తల్లి సురుచి పూర్వం తను అన్న మాటని మరిచిపోయి హరి అనుగ్రహాన్ని పొందిన నీకు ఇంక ఏ ఆపదలూ రావు!” అని దీవించింది.
   ధ్రువుడుశ్రీహరిని ఆరాధించాడు. శ్రీహరి అనుగ్రహంతో విమానంలో గ్రహమండలం, త్రిలోకాలు, సప్తముని మండలం దాటి మహోన్నతమైన దివ్యపదాన్ని పొందాడు. తనతో పాటు తల్లిని కూడ స్వర్గానికి విమానంలో తీసుకుని వెళ్ళాడు. ధ్రువుడు చేరిన దివ్యపదమే ధ్రువమండలం.
   ఆపదలు కలిగినప్పుడు ధైర్యంగా నిలబడి వాటినే మంచి అవకాశంగా అనుకుని దేవుణ్ణి ఆరాధిస్తే ఆపదలు వాటంతట అవే తొలిగి పోతాయి. అనుకున్న దాన్ని దైవ సహయంతో పొందవచ్చు.   
  



నెల పట్టడం-ధనుర్మాసం

మన ఆరోగ్యం మాసపత్రిక 2017 డిసెంబరు నెలకి
నెల పట్టడం-ధనుర్మాసం
   భారతీయ సంప్రదాయంలో మూడు అంకెకు ఓ ప్రత్యేకత ఉంది. త్రిమూర్తులు, సృష్టి స్థితి లయలు, సత్త్వరజోస్తమోగుణాలు, భూత భవిష్యద్వర్తమానాలు అంటూ మూడు అంకెకి ఎనలేని ప్రత్యేకత. అలాగే సంఅంటే చక్కని, ‘క్రాంతిఅంటే మార్పుని తెచ్చే సంక్రాంతి పండుగ కూడా మూడు రోజుల పండుగ! అయితే ఇది మూడు రోజుల పండుగే కాదు. ధనుర్మాసం మొదలైనప్పటి నుంచే పండుగ వాతావరణం తెలుగు ముంగిళ్ళ ముందు సందడి చేస్తుంటుంది.
  సూర్యుడు మేషం మొదలైన పన్నెండు రాశులలో సంచరిస్తూ ధనూరాశి నుండి మకరరాశిలోకి మారిన తరుణమే మకర సంక్రాంతి. ఇది మార్గశిర పుష్యమాసం ఉత్తరాయణం ప్రారంభంలో వస్తుంది. ఉత్తరాయణం దేవతలకు, దక్షిణాయణం పితృదేవతలకు ముఖ్యం. ఆందుకే ఉత్తరాయణం పుణ్యకాలంగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. సంక్రాంతిని స్త్రీపురుష రూపాలలో కూడా కీర్తిస్తుంటారు.
   ఉదాహరణకు సంక్రమణ పురుషుడు ప్రతి సంవత్సరం కొన్నికొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలను కలిగ ఉంటాడనీ, ఏదో ఒక వాహనంపై వచ్చి శుభాలను కలిగిస్తాడని ప్రతీతి. ధనుర్మాసం మొదలైనప్పటినుంచి సూర్యకాంతి దక్షిణదిశ నుంచి జరుగుతూ వచ్చి సంక్రాంతి నాటికి సంపూర్ణంగా ఉత్తరదిశకు మారుతుంది. అందుకే ఈ నెల రోజుల కాలాన్ని నెలపట్టడంఅంటారు.
   ఏకాదశులు మొత్తం ఇరవై ఆరు. 1.ఉత్పన్న ఏకాదశి, 2.మోక్షద ఏకాదశి, 3.సపల ఏకాదశి, 4.పుత్రద ఏకాదశి, 5.షట్టిల ఏకాదశి, 6.జయ ఏకాదశి, 7.విజయ ఏకాదశి, 8.అమలకి ఏకాదశి,  9.పాపమోచనీ ఏకాదశి, 10.కామద ఏకాదశి, 11.వరూధినీ ఏకాదశి, 13.అపర ఏకాదశి, 14.నిర్జల ఏకాదశి, 15.యోగినీ ఏకాదశి, 16.శయన ఏకాదశి, 17.కామిక ఏకాదశి, 18.పవిత్ర ఏకాదశి, 19.అన్నద ఏకాదశి, 20.పార్శ్వ ఏకాదశి, 21.ఇందిర ఏకాదశి, 22.పాశాంకుశ ఏకాదశి,  23.రమ ఏకాదశి, 24.ఉత్దాన ఏకాదశి, 25.పద్మిని ఏకాదశి, 26.పరమ ఏకాదశి.    
  పంచాంగం ప్రకారం ఏడాదికి 24 ఏకాదశిలు వస్తాయి. "ఏకాదశి" పాడ్యమి నుండి వచ్చే పదకొండవ రోజు వస్తుంది. సూర్యుడు ఉత్తరాయణానికి మారే ముందు వచ్చే ధనుర్మాస శుద్ధ ఏకాదశిని వైకుంఠ ఏకాదశి లేదా ముక్కోటి ఏకాదశి అంటారు.
  సూర్యుడు ధనస్సులో ప్రవేశించిన తర్వాత మకర సంక్రమణం వరకు జరిగే  'మార్గం'  మధ్య ముక్కోటి లేక వైకుంఠ ఏకాదశి వస్తుంది. ఈ రోజున వైకుంఠ ద్వారాలు తెరుచుకుని ఉంటాయి.
  వైష్ణవ ఆలయాల్లో భక్తులు తెల్లవారుజామున నుండి దర్శనం కోసం వేచి ఉంటారు. ఈ రోజు శ్రీ మహావిష్ణువు గరుడ వాహనారూఢుడై మూడు కోట్ల దేవతలతో భూలోకానికి దిగివచ్చి భక్తులకి దర్శనమిస్తాడు కనుక దీనికి ముక్కోటి ఏకాదశి అని పేరు వచ్చింది.
  ఈ ఒక్క రోజు మూడు కోట్ల ఏకాదశులతో సమానమైన పవిత్రతను సంతరించుకుంది. అందువల్ల దీన్ని ముక్కోటి ఏకాదశి అని కూడా అంటారని చెప్తారు. ముక్కోటి ఏకాదశి నాడు హాలాహలం, అమృతం పుట్టాయి. 
  ఈ రోజున శివుడు హాలాహలం మింగాడు. మహాభారత యుద్ధ సమయంలో భగవద్గీతను శ్రీ కృష్ణుడు అర్జునుడికి ఇదే రోజున ఉపదేశించాడు అని ప్రజల విశ్వాసం. గీతోపదేశం జరిగిన రోజు కనుక 'భగవద్గీత' పుస్తకదానం చేస్తారు.
   విష్ణుపురాణం ప్రకారం ఇద్దరు రాక్షసులు తనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నా కూడా శ్రీమహావిష్ణువు వారి కోసం తన వైకుంఠ ద్వారాలను తెరిచాడనీ.. తమ కథ విని, వైకుంఠ ద్వారం నుండి వస్తున్న విష్ణు స్స్వరూపాన్ని చూసిన వారికి వైకుంఠం ప్రవేశం కల్పించాలనీ వారు కోరారనీ.. అందుజేతనే ఆ రోజును వైకుంఠ ద్వారాన్ని తలపించే విధంగా వైష్ణవ ఆలయాల్లో ద్వారాలను ఏర్పాటు చేస్తారని అంటారు.
   మామూలు రోజుల్లో దేవాలయాలలో ఉత్తర ద్వారాలు మూసి ఉంచుతారు. కానీ ఈ రోజున భక్తులు ఆ ఉత్తరద్వారం నుంచి వెళ్ళి దర్శనం చేసుకొంటారు.  తిరుపతిలో కూడా ఈ రోజును వైకుంఠద్వారం పేరుతో ఉన్న ప్రత్యేక ద్వారాన్ని తెరిచి ఉంచుతారు. పద్మ పురాణం ప్రకారం శ్రీ మహావిష్ణువు నుంచి ఉద్భవించిన శక్తి ముర అనే రాక్షసుడిని సంహరించిన రోజు వైకుంఠ ఏకాదశి. 
  ముర అనే రాక్షసుడి దురాగతాలు భరించలేక దేవతలు విష్ణువు శరణువేడగా ఆయన అతడితో తలపడి అతడిని సంహరించేందుకు ప్రత్యేక అస్త్రం కావాలని గ్రహించి బదరికాశ్రమంలోని హైమావతి గుహలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ విశ్రమిస్తున్న విష్ణువును ముర సంహరించేందుకు ప్రయత్నించగా ఆయన నుంచి ఒక శక్తి ఉద్భవించి తన కంటి చూపుతో మురను కాల్చి వేసింది.
 అప్పుడు విష్ణువు సంతసించి ఆమెకు ఏకాదశి అని పేరు పెట్టి వరం కోరుకోమని చెప్పాడు. ఆ రోజున ఉపవాసం ఉన్న వారి పాపాలను పరిహరించాలని ఆమె కోరింది. ధనుర్మాస శుక్ల ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం ఉన్న వారికి వైకుంఠప్రాప్తి కలుగుతుందని విష్ణువు వరమిచ్చాడు.
  వైకుంఠ ఏకాదశి రోజు ముర బియ్యంలో దాక్కుంటాడని, అందుకే బియ్యంతో చేసిన ఏ పదార్థం తినకుండా ఉండాలని అంటారు. ఈ రోజున ఉపవాసం ఉంటే మిగతా ఇరవై మూడు ఏకాదశులు ఉపవాసం ఉన్నట్టే అని విష్ణుపురాణం చెబుతోంది.
  ముర అంటే తామసిక, రాజసిక గుణాలకు, అరిషడ్వర్గాలకు ప్రతీక. వీటిని ఉపవాస జాగరణల ద్వారా జయిస్తే సత్వగుణం లభించి తద్వారా ముక్తికి మార్గం ఏర్పడుతుంది.  వరి అన్నంలో ముర నివాసం ఉంటాడు కనుక మందబుద్ధిని ఇచ్చి జాగురూకతని దెబ్బతీస్తాడని అర్థం.
  దశమి నాడు రాత్రి జాగారం చేసి ఏకాదశినాడు ఉపవాసం ఉండి, ద్వాదశినాడు బ్రాహ్మణుడికి భోజనం పెట్టి తనుకూడా భోజనం చేయాలి. "ధనుర్మాసం"  ఒక విశిష్టమైన మాసం. కాలాన్ని కొలిచేందుకు మనం అనేక కొలమానాల్ని వాడతాము. వాటిలో ప్రధానమైనవి చాంద్రమానం, సౌరమానం.
  చంద్రుడు ఏ నక్షత్రంలో ఉంటే దానిని బట్టి చాంద్రమానం లెక్కిస్తారు. సూర్యుడు ఒక్కో రాశిని దాటడాన్ని బట్టి సౌరమానాన్ని లెక్కిస్తారు. సూర్యుడు ధనూరాశిలో ఉన్నమాసాన్ని"ధనుర్మాసము"  అంటారు.
  ఈ నెల శ్రీమహావిష్ణువుకు ప్రీతికరమైనది.  సూర్యుడు ధనూరాశిలో ప్రవేశించడాన్ని 'పండుగ నెలపట్టడం' అనికూడా అంటారు. ఈ నెల రోజులూ ఇంటి ముందు పండుగ హడావుడి ని గుర్తు చేస్తూ నాలుగు వీధుల చిహ్నంగా ముగ్గును తీర్చిదిద్దుతారు. 
  ఈ ధనుర్మాసంలో  శ్రీమహావిష్ణువుని ఉద్దేశించి చేసే చిన్నపాటి పూజాది క్రతువైనా మంచి సత్ఫలితాలని ప్రసాదిస్తుంది .ఈ మాస దివ్య ప్రభావము వల్లే గోదాదేవి సాక్షాత్ ఆ శ్రీ రంగనాయకుని పరిణయ మాడిందనే విషయం మనకు పురాణాల ద్వారా తెలుస్తోంది .
  ఆమె "తిరుప్పావై పాశురాలు" జగద్విఖ్యాతిని పొందాయి. దీనిలో తిరు అంటే మంగళకరమైన అనిపావై  అంటే మేలుకొలుపు అనే అర్ధం వస్తుంది. వేదాంత పరమైన ఎన్నో రహస్యాలు ఈ పాశురాలలో మిళితం చేసినందు వలన భాగవతానికి సమన్వయం చేస్తూ వస్తారు.
   ధనుస్సుఅనే పదానికి ..ధర్మం అని అర్ధం. అంటే ఈ ధనుర్మాసంలో ధర్మాన్ని ఎంతగా ఆచరిస్తామో అంతగా మనము ఆ  శ్రీమహావిష్ణువుకి ప్రీతిపాత్రమవుతాము. ధనుస్సు మార్గశిర మాసంలో వస్తుంది.
   ధనుర్మాసానికి ఆద్యురాలు గోదాదేవి. "గో" అనే శబ్దానికి జ్ఞానము అని, "ద" అనే శబ్దానికి ఇచ్చునదిఅని అర్ధం. గోదాదేవి చెప్పిన పాసురాలను ధనుర్మాసము లో విష్ణు ఆలయాల్లో తప్పనిసరిగా గానం చేస్తారు.
  ప్రతీ ధనుర్మాసంలోను గోదాదేవి గోపికలను లేపి శ్రీ కృష్ణుని గొప్పతనాన్ని వర్ణించడం ఆ పాశురాల విశేషం. నెల రోజులూ హరిదాసుల కీర్తనలతో, జంగమదేవరలతోను, గంగిరెద్దులను ఆడించేవారితోనూ, సందడిగా వుంటుంది .
  ముంగిళ్ళలో కళ్లాపి జల్లి, ముత్యాలముగ్గులు, ఆవు పేడతో గొబ్బెమ్మలుతో  కనుల విందుగా వుంటుంది. ధాన్యపు రాశులను ఇళ్ళకు చేర్చిన రైతుల సంబరాలతో పల్లెలు "సంక్రాంతి" పండుగ కోసం యెదురు చూస్తూ వుంటాయి.
   నెల పట్టినది మొదలు సంక్రాంతి మూడు రోజుల పండుగ వరకు నెల రోజులు సందడిగాను, భక్తి పారవశ్యంతోను  ఉత్సాహము, శక్తి, భక్తి, ఆనందం, స్నేహం, బంధుత్వం కలబోసి సంతోషంగాను గడిచిపోతుంది.
   ఆహ్లాదంగాను, భక్తి పారవశ్యంతోను నెల పట్టిన దగ్గరనుంచి సంక్రాతి పండుగ వరకు గడిచే ఈ ధనుర్మాసంలో అందరూ శ్రీమహావిష్ణువుకి ప్రీతి పాత్రులై సకల ఐశ్వర్యాలు పొందాలని కోరుకుంటూ....

















కార్తీక పౌర్ణమి - జ్వాలా తోరణం

మనారోగ్యం మాసపత్రికకి 2017 నవంబరు నెలకి
కార్తీక పౌర్ణమి - జ్వాలా తోరణం
     కార్తీక పౌర్ణమినాడు రెండు విశేషమైన లక్షణాలు ఉంటాయి. 1. దీపము, 2. జ్వాలా తోరణము.
   జ్వాలాతోరణం ఎందుకు వెలిగిస్తారు అంటే ఇహంలో జీవుడు చేసిన పాపాల వల్ల  భైరవునియొక్క దర్శనం అవుతుంది అంటారు. భైరవ - భై అని; రవ - అరిచేది అని అర్థం. శరీరం విడిచి పెట్టగానే  నోరు తెరుచుకొని కుక్క తరుముతుందని అప్పుడు మంటలతో కూడిన తోరణం క్రింది నుంచి జీవుడు యమపురిలోకి ప్రవేశిస్తాడు అని అర్థం.
   శివకేశవులిద్దరికీ ప్రీతికరమైన పవిత్ర కార్తిక మాసంలో అత్యంత మహిమాన్వితమైన రోజు కార్తిక పూర్ణిమ’.ఈ రోజు చేసే స్నాన, దాన, దీపదానాలతో పాటు కేవలం చూసినంతనే అనంతమైన పుణ్యఫలాలు ప్రసాదించే ఉత్సవం. జ్వాలాతోరణ ఉత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం కార్తికమాసంలో శుక్లపక్ష పూర్ణిమనాడు శివాలయాల్లో నిర్వహిస్తారు.
  ఈ మాసంలో ప్రతి రోజూ పవిత్రమైందే. సోమవారాలు, రెండు ఏకాదశులు, శుద్ధద్వాదశి, పౌర్ణమి రోజులు ఒకదానికంటే మరొకటి అధికంగా పవిత్రమైన రోజులుగా చెప్తారు. కార్తీక మాసంలో నెలరోజులూ చేసే పూజలూ, ఉపవాసాలు, దానాలు చెయ్యడం వల్ల పొందే ఫలితం ఒక ఎత్తు.. పౌర్ణమి నాడు చేస్తే పొందే ఫలితం ఒక్కటీ మరొక ఎత్తు.
  కార్తీక పౌర్ణమి రోజు దీపారాధనకి విశేషమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. శివాలయల్లోను, విష్ణు దేవాలయాల్లోను కూడా దీపాలు వెలిగిస్తారు. విష్ణు ఆలయాల్లో గోపురం మీద, ధ్వజస్తంభం ఎదుట, తులసికోట దగ్గర, దేవుడి సన్నిధిలోనూ ప్రమిదల్లో, ఉసిరికాయలమీద దీపాలు వెలిగిస్తారు.
   శివాలయాల్లో ధ్వజస్తంభం మీద నందాదీపం పేరుతో అఖండదీపాన్ని, ఆకాశదీపం పేరుతో ఎత్త్తెన ప్రదేశాల్లో భరిణలతో (కుండలు, లోహపాత్రలతో తయారుచేసి) వేలాడదీస్తారు. అరటి దొన్నెల్లో దీపాలు వెలిగించి నదుల్లోను, కాలవల్లోను నీటి ప్రవాహంలో విడిచి పెడతారు. ఇలాచేయడం పుణ్యప్రదమని భక్తుల భావన.
  కార్తీక పౌర్ణమి రోజు ఆచరించే వ్రతాల్లో భక్తేశ్వర వ్రతం ఒకటి. ఇది స్త్రీలకు సౌభాగ్యం కలిగిస్తుందని అంటారు. భక్తురాలి కోరికను మన్నించి వరాలిచ్చే వ్రతం కాబట్టి దీనికీ భక్తేశ్వర వ్రతం అని పేరు. ఇది ప్రాచుర్యంలోకి రావడానికి ఒక కథ ఉంది. పాండ్యుడు, కుముద్వతి దంపతులు సంతానం కోసం శివుడిని ఆరాధించి ప్రత్యక్షం చేసుకున్నారు.
  అల్పాయుష్కుడు, అతిమేధావి అయిన కొడుకు కావాలా... పూర్ణాయుష్కురాలు, విధవ అయిన కుమార్తె కావాలా అని అడిగాడుట. అందుకు ఆ దంపతులు అల్పాయుష్కుడు, అతి మేథావి అయిన కుమారుడే కావలని కోరుకున్నారు. 
   వాళ్లకి కొంతకాలానికి ఒక కుమారుడు కలిగాడు. అలకాపురి రాజకుమార్తె గొప్ప శివభక్తురాలని తెలుసుకుని ఆమెని తమ కోడలిగా చేసుకుంటే తమ కుమారుణ్ణి పూర్ణాయుష్కుడిగా మార్చుకో గలదని అనుకుని తమ కుమారుడి వివాహం అలకాపురి రాజకుమార్తెతో జరిపించారు. ఆమె శివుడి అనుగ్రహంతో  భర్తకు పూర్ణాయుషు కలిగేలా వరం పొందిందని పురాణ కథనం.
   ఈ రోజుకు త్రిపుర పూర్ణిమ అనీ మరొకపేరు. తారకాసురుడి ముగ్గురు కుమారులూ బ్రహ్మను మెప్పించి, ఎక్కడికైనా స్వేచ్ఛగా సంచరించగలిగే మూడు పురాలను వరంగా పొందారు. ఎవరివల్లా మరణం లేకుండా వరం కోరారు. అది సాధ్యం కాదన్నాడు బ్రహ్మ.
   అలాగైతే రథంకాని రథంమీద, విల్లుకాని విల్లుతో, నారికాని నారి సారించి, బాణంకాని బాణం సంధించి, మూడు నగరాలూ ఒకే సరళరేఖలోకి వచ్చాక ఒకే బాణంతో ముగ్గురినీ ఏకకాలంలో కొడితేనే మరణం సంభవించేలా వరం పొందారు.
   ఆ వరబలంతో పట్టణాలతో సహా అన్ని లోకల్లోను సంచారంచేస్తూ  కల్లోలం సృష్టిస్తున్నారు. ఆ లోకాల్లో నివసిస్తున్న వాళ్లందరూ బ్రహ్మకు మొర పెట్టుకున్నారు. వరం ఇచ్చింది తానే కాబట్టి ఏమీ చేయలేనన్నాడు. విష్ణువు దగ్గర కెళ్ళమని ఉపాయం చెప్పాడు. విష్ణువు కూడా తనకా శక్తిలేదని, వారిని వెంటపెట్టుకుని శివుడి దగ్గరకు వెళ్లాడు.
   దేవతలందరూ సహకరిస్తేనే తానీపని చేయగలనన్నాడు శివుడు. ఆ మాటతో భూమి రథంగాను, మేరు పర్వతం విల్లుగాను, ఆదిశేషువు అల్లెతాడుగాను, శ్రీమహావిష్ణువు బాణంగాను మారారు. వీరందరి  శక్తితో శివుడు త్రిపురాసురులను (మూడు పట్టణాల యజమానులైన రాక్షసులను) సంహరించాడని, అందువల్ల ఈ పేరు వచ్చిందనీ పురాణ కథనం.
   కార్తీక పౌర్ణమి రోజు చేసే స్నానం, దీపారాధన, ఉపవాసం లాంటి అన్నింటిలోనూ ఆరోగ్య, ఆధ్యాత్మిక భావనలు అంతర్లీనంగా ఉన్నాయి. ఈ మాసమంతా సూర్యోదయానికి ముందే తలమీద స్నానం చేయడం ఆ కాలపు వాతావరణపరంగా ఆరోగ్య ప్రదం.
   ఈ రోజున  స్త్రీలు పగలంతా ఉపవాసం ఉండి, రాత్రి దీపారాధన చేసి, చలిమిడిని చంద్రుడికి నివేదించి, ఫలహారంగా స్వీకరించాలని చెబుతారు. ఇలా చేయడం వల్ల కడుపు చలవ (బిడ్డలకు రక్ష)అని పెద్దలంటారు. ఆరోగ్యపరంగా చూస్తే- ఇలా చేయడం వల్ల గర్భాశయ సమస్యలు దరిచేరవని ఆరోగ్య కథనం.
   శివాలయాల్లో జరిపే జ్వాలాతోరణం ఈ రోజుకు మరో ప్రత్యేకత. ఇంకా ప్రాంతీయ, ఆచార వ్యవహారాల భేదంతో అనేక వ్రతాలు, పూజలు, నోములు చేస్తారీ రోజు. వాటిలో వృషవ్రతం, మహీఫలవ్రతం, నానాఫలవ్రతం, సౌభాగ్యవ్రతం, మనోరథ పూర్ణిమావ్రతం, కృత్తికావ్రతం లాంటివి ముఖ్యమైనవి. వీటితోపాటు లక్షబిల్వార్చన, లక్షప్రదక్షిణి, లక్షవత్తులు, లక్షరుద్రం లాంటి పూజలూ చేస్తారు.
   శివకేశవులకు ప్రీతికరమైన పవిత్ర కార్తీక మాసంలో అత్యంత మహిమాన్వితమైన రోజు కార్తీక పౌర్ణమి. మనకు ఆశ్వీయుజ అమావాస్య దీపావళి అయినట్టు, కార్తీక పూర్ణిమ దేవతలకు దీపావళి అని చెప్తారు. ఈ రోజు చేసే స్నాన, పాన, దాన, దీప దానములతో పాటు చూసినంత మాత్రంగానే అనంతమైన పుణ్యఫలాలు ప్రసాదించే ఉత్సవం "జ్వాలతోరణం".
   కార్తీకపౌర్ణమి సాయంత్రం శివాలయాల్లో, ఆలయప్రాంగణంలో, ప్రధాన ఆలయానికి ఎదురుగా రెండు ఎత్తైన కర్రలు నాటి, మరొక కర్రను ఆ రెండింటిని కలుపుతూ అడ్డంగా కట్టి, ఆ కర్రను ఎండుగడ్డితో చుట్టి, ఆ గడ్డిని నిప్పుతో వెలిగిస్తారు. ఇది మండుతూ తోరణ శివలింగంగా ఉంటుంది. దీనికి జ్వాలాతోరణం అని పేరు. దీని క్రింది నుంచి పల్లకిలో శివపార్వతులను దాటిస్తారు, భక్తులు కూడా ఈ జ్వాలాతోరణం క్రింది నుంచి దాటుతారు. దీనికి సంబంధించి కూడా రెండు కధలు ఉన్నాయి.
  ఒకటి, త్రిపురాసురలనే ముగ్గురు రాక్షసుల్ని పరమశివుడు సంహరించింది ఈ రోజునే అని పురాణం చెప్తోంది. అందువల్ల దీనికి త్రిపుర పౌర్ణమి అని పేరు. దుష్టులైన రాక్షసులను సంహరించిన తరువాత కైలాసానికి వచ్చిన తన భర్తకి దృష్టి దోషం (దిష్టి) కలిగిందని భావించిన పార్వతీమాత, దృష్టిదోష పరిహారం కోసం జ్వాలాతోరణం జరిపించింది.
   రెండవ కధ అమృత మధనానికి సంబంధించినది. కృతయుగంలో అమృతంకోసం దేవతలు, రాక్షసులు కలిసి క్షీరసముద్రాన్ని చిలికినప్పుడు పొగలు కక్కుతూ హాలాహలం (కాలాకూట విషం) పుట్టింది. హాలాహలం లోకాన్ని నాశనం చేస్తుందన్న భయంతో దేవతలందరూ పరుగుపరుగున పరమశివుడి వద్దకు వెళ్ళి రక్షించమన్నారు.
   జగత్తుకు తల్లిదండ్రులు పార్వతీపరమేశ్వరులు. లోకహితం కోసం పరమశివుడు హాలాహలాన్ని స్వీకరించాడు కానీ మ్రింగితే అయన కడుపులో ఉన్న లోకాలు కాలిపోతాయి, బయటకు విడిచిపెడితే, దేవతలకు ప్రమాదం. ఆ విషయం తెలిసిన పరమేశ్వరుడు ఆ విషాన్ని తన కంఠంలోనే పెట్టుకున్నాడు.
   అప్పుడు శివుడు గరళ కంఠుడు / నీల కంఠుడు అయ్యాడు. ఇది జరిగాక పరమశివుడితో కలిసి పార్వతీదేవి కుటుంబసమేతంగా మూడుసార్లు జ్వాలాతోరణం దాటింది.
   ఈ జ్వాలాతోరణంలో కాలిపోగా మిగిలిన గడ్డిని పశువుల ఆహారంలోనూ, ధాన్యం నిలువ ఉంచే ప్రదేశంలోనూ కలుపుతారు. దీనివల్ల  పశువృద్ధి, ధాన్యవృద్ధి జరుగుతుందని నమ్మకం.
  ఈ జ్వాలాతోరణం దర్శించడం వల్ల సర్వపాపాలు హరించపబడతాయని, ఆరోగ్యం కలుగుతుందని, అపమృత్యువు నివారించబడుతుందని శాస్త్రం చెప్తోంది. జ్వాలాతోరణం క్రిందినుండి వెళ్ళడం వలన నరకద్వారం ప్రవేశించ వలసిన బాధ తప్పుతుందని  ప్రతీతి.
  శివకేశవులకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన మాసం కార్తీకం. ఈ నెలలో చంద్రుని వెన్నెలకాంతులు పౌర్ణమి రోజున నిండుగా భూమిపైకి ప్రసరిస్తాయి. స్వచ్ఛమైన పాలనురుగు లాంటి వెన్నెలను మనం పౌర్ణమి రోజున వీక్షించగలం. క్షీరసాగర మధన సమయంలో వెలువడిన హాలహలాన్ని పరమేశ్వరుడు సేవించి తన గొంతులో వుంచుకున్నాడు.
  అయితే ఆ విష ప్రభావానికి శివుడు అస్వస్థతకు గురయ్యాడు. అగ్ని స్వభావం గలిగిన ఆ విషం నుంచి మహేశ్వరుడిని కాపాడమని అమ్మవారు అగ్నిదేవుడిని ప్రార్థించింది. అనేక సపర్యల చేసిన తరువత శివుడు కోలుకున్నాడు. అందుకు కృతజ్ఞతగా పార్వతీదేవి అగ్నిస్వభావం వున్న కృత్తికానక్షత్రానికి కార్తీక పౌర్ణమి నాడు జ్వాలాతోరణం ఏర్పాటుచేసింది. అందుకనే ఈ పౌర్ణమిని అత్యంత విశిష్టమైనదిగా పేర్కొంటారు.
   ఈ రోజున మహిళలు పగలంతా ఉపవాస దీక్షలో వుండి రాత్రి దీపారాధన చేయాలి. ఇంటి ముందు వాకిట్లలో, పుణ్యతీర్థాల్లో, దేవాలయప్రాంగణాల్లో , నదీతీరాల్లో, పుష్కరిణుల్లో దీపాలను వెలిగిస్తారు.ఇదో అద్భుతఘట్టం. కార్తీక మాసం ఆధ్యాత్మికపరంగా విశిష్టమైన నెల.
  ఈ మాసంలో అత్యంత పవిత్రమైనది కార్తీకపౌర్ణమి శివకేశవుల కృపకు ఎంతో ఉపకరిస్తుంది. ఈ రోజున తమ శక్తికొలది దానాలు చేస్తే ఎంతో ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది. మార్కండేయ పురాణగ్రంథం దానం చేస్తే మంచిదని ధర్మగ్రంథాలు పేర్కొంటున్నాయి.
   పవిత్రమైన కార్తీక పౌర్ణమి రోజుని భక్తితో జరుపుకునే భక్తులందరికీ శివకేశవుల అనుగ్రహం కలగలని కోరుకుంటూ...