About Me

My photo
శ్రీమతి భమిడిపాటి బాలాత్రిపురసుoదరి పేరుతో బాల సాహితీవేత్తగా మీ అ౦దరికీ నేను పరిచయమే! నేను వెలువరిoచిన ముoగిటిముత్యాలు బాలల గేయ కావ్యo తెలుగుభాషోద్యమ కోణoలోoచి చేసిన ప్రసిధ్ధ రచన.ఇప్పటివరకూ 116 మహర్షుల చరిత్రలు,అవతారాల కథలు,అనే పరిశోధనాత్మక రచనలు,యోగి వేమన జీవిత చరిత్ర,బoగారుకలలు,కొత్తబ౦గారులోక౦ వ౦టి 15 పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. కృష్ణాజిల్లారచయితలసoఘo ద్వారా అనేక జాతీయసదస్సులకు నిర్వహణా బాధ్యతలు చేపట్టాను.తానా,అమెరికా వారి ఆధ్వర్యoలో జరిగిన సదస్సులో తెలుగువారి పoడుగలపైన నా పరిశోధనాపత్రo ప్రశoసలు పొoదిoది. 2010లో వoగూరు ఫౌoడేషన్ వారి అoతర్జాతీయ రచయిత్రుల మహాసభలలో బాలసాహిత్యమూ-రచయిత్రుల పాత్ర,.శ్రీ శ్రీ బాలసాహిత్యo వ౦టి పరిశోధనా పత్రాలు పలువురి ప్రశoసలు పొoదాయి. బoదరు డచ్ కోటలో జరిగిన కృష్ణాజిల్లా చారిత్రక వైభవo సదస్సులో కృష్ణాజిల్లా టెలీకమ్యూనికేషన్స్ పైన ప్రత్యేక ప్రసoగo చేశాను. నా కథలు, కవితలు , శీర్షికలు, సీరియల్సూ వివిథ వార, మాస పత్రికలలో నిర్విరామoగా వస్తున్నాయి.కనకదుర్గ ప్రభ,భక్తిసుధ,చిత్సుధ మొదలైన ఆధ్యాత్మిక పత్రికలలో కూడా తరచూ కనిపిస్తూ ఉoటాయి.ఉయ్యూరు సరసభారతి వారు,కైకలూరు సాహితీ మిత్రులు ఉగాది ఉత్తమ కవయిత్రి పురస్కారాన్ని అoదిoచి గౌరవిoచారు.విజయవాడ సిధ్ధార్థ మహిళా కళాశాల వారు నన్ను సత్కరిoచారు.వృత్తి రీత్యా విజయవాడ బిఎస్ఎన్ఎల్ లో సీనియర్ సూపర్ వైజర్ గా పనిచేస్తున్నాను.

17.ఆదర్శవంతమైన మహిళ-సుందరమైన కథలు

17.ఆదర్శవంతమైన మహిళ
   భర్తకోసం తనకు తానుగ చేసిన త్యాగం, అంకితభావం కలిగిన ఒక మహిళ కథ. చాలా ప్రాచీన కాలంలోనే కాదు ప్రస్తుతపు రోజుల్లో కూడా అటువంటి మహిళలు ఉన్నారు.
   అడవంతా ప్రశాంతంగా ఉంది. అతడి విషయంలో అది ఒక గుర్తుంచుకోతగ్గ రోజు. అతడు తృప్తితో చిరునవ్వు నవ్వుకున్నాడు. చాలా సంవత్సరాలు దీక్ష, చదువు, కష్టం అన్నీ కలిసి పూర్తి చేసిన ఒక పెద్ద పని.  బ్రహ్మసూత్రాలమీద ఆదిశంకరాచార్యుడు రాసిన వ్యాఖ్యానానికి వివరణ రాయడం అతడు సాధించిన విజయం.  వివరణ రాస్తానని తన ఆధ్యాత్మిక గురువు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యుల వారికి వాగ్దానం చేశాడు. దాన్నిపూర్తి చేసి తను ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకున్నాడు. అతడి పేరు వాచస్పతి మిశ్రా.
   వాచస్పతి మిశ్రా గొప్ప పండితుడు, సంస్కృతంలో అనేక గ్రంథాలు రాసిన రచయిత. వివాద చింతామణి, ఆచార చింతామణి మొదలయినవి ఆయన రచించిన వాటిలో కొన్ని. బ్రహ్మసూత్రాల మీద ఆదిశంకరాచార్యుడు తను రాసిన వ్యాఖ్యానానికి వివరణ రాయమని అడిగినప్పుడు ఆ పని చెయ్యడానికి అనందంగా అంగీకరించాడు. అది కూడా ఎదో వివరణ రాయడం కాకుండా దాన్ని చదివి, అనుభవించి అప్పుడు రాయాలి . యోగులు వ్యాఖ్యానాలు రాసినప్పుడు వాళ్ళ జీవితాల్లో ఉన్న నిజానిజాలు పూర్తిగా తెలుసుకోకుండా రాయరు. ఆ నిజంలోనే వాచస్పతి ఏకాగ్రత పెట్టాడు.
   రాయడంలో వాచస్పతి అంకితభావం చాల గొప్పది. మొదలుపెడితే రాస్తునే ఉంటాడు. తన చుట్టూ ఒక ప్రపంచం ఉందన్న సంగతి మర్చిపోతాడు. వివరణ రాసేటప్పుడు కూడా అతడు తినడం, నిద్ర, విశ్రాంతి, ఇల్లు అన్నీ మర్చిపోయాడు. అది రాత్రో పగలో కూడ తెలియని స్థితిలో గడిపాడు. తన శరీరాన్ని, ఆశ్రమాన్ని, అవసరాలని, తన జీవితాన్నే మర్చిపోయాడు. ఒంకో ముఖ్యమైన వ్యక్తిని కూడా అతడు మర్చిపోయాడు. ఆ వ్యక్తి అతడి భార్య.
   ఆ రోజు అతడు ఒక గొప్ప పని పూర్తిచేశానన్న సంతోషంలో ఉన్నాడు. చాలా సంవత్సరాల తరువాత బయట ప్రపంచాన్ని చూడాలని బయటకి చూశాడు. ఇన్ని సంవత్సరాల నుంచి సూర్యుడు ఎప్పుడు ఉదయించాడో, ఎప్పుడు అస్తమించాడో చూడలేదు. తలుపు దగ్గర కనబడుతున్న ఒక నీడ అతణ్ణి ఆశ్చర్యపరిచింది. అక్కడెవరు?” అడిగాడు. బహుశా మాట్లాడి కూడా చాలా సంవత్సరాలు అయి ఉంటుంది.
  అక్కడ గౌరవనీయురాలైన ఒక స్త్రీ తల వంచుకుని నిలబడి ఉంది. “నువ్వెవరో నేను తెలుసుకోవచ్చా?” అడిగాడు వాచస్పతి మళ్ళీ. ఆమె జవాబియ్యలేదు కానీ ఆమె తలని ఇంకా కిందకి వంచుకుంది.
   వాచస్పతికి ఉన్నట్టుండి విషయాలు అర్ధమవుతున్నాయి. చాలా సంవత్సరాల క్రితం జ్ఞాపకాలు ఆయనకి గుర్తుకొస్తున్నాయి. “ఇప్పుడు నాకు అర్ధమవుతోంది! ప్రతిరోజు ఎవరయితే నాకు భోజనం పెట్టారో.. ఎవరయితే
బట్టలు ఉతికి పెట్టారో.. ఎవరయితే నేను రాసేటప్పుడు నాకు ఈ పవిత్రమయిన తాళపత్రాలు అందించారో! ఆమె ఈమే అనుకున్నాడు. ఒక్క క్షణం అతడి మనస్సు మామూలుస్థితికి వచ్చింది. తన చుట్టూ ఏం జరిగిందో అర్ధమవుతోంది.
   ఆమెని పెళ్ళి చేసుకున్నట్టు అతడు పూర్తిగా మర్చిపోయాడు. నిజాన్ని అన్వేషిస్తూ, ధ్యానంలో మునిగిపోయి, వాచస్పతి ప్రపంచాన్నే మర్చిపోయాడు. ఇది నిజంగా జరిగింది. సంవత్సరాలుగా అతడి భార్య మౌనంగా భర్తకి సేవచేస్తూ అతడికి అన్ని ఏర్పాట్లు చూడడానికి చాలా కష్ట పడింది. ఒక్క క్షణం కూడా ప్రపంచం గురించి ఆలోచించకుండా భగంతుణ్ణి తెలుసుకోడంలో లీనమయి పోయి యోగిగా మారిన భర్తని గౌరవంగా చూసుకుంది.
   అతడు గుర్తించినా గుర్తించకపోయినా సంవత్సరాల తరబడి అతడికి సేవ చేసింది. భారతదేశం సేవకి, త్యాగానికి, ఆధ్యాత్మికతకి పేరు పొందింది. భార్యా భర్తలు ఇద్దరు పరస్పరం గౌరవం కలిగి ఉంటారు.
  ఆమె చేసిన సేవకి కృతజ్ఞతతో సిగ్గుపడడం ఇప్పుడు వాచస్పతి వంతయింది.
   అతడు తల వంచుకుని ఆమెని “ దయచేసి నీ పేరు చెప్పు” అన్నాడు. గడిచిన రోజుల్లో భారత దేశంలో స్త్రీలు తమ పేరు చెప్పుకునేవాళ్ళు కాదు. కాని, అతడు మళ్ళీ మళ్ళీ అడిగాడు. ఆమె చెప్పింది ’భామతి అని.
   మహర్షి ఒక కొత్త తాళపత్రాన్ని తీసుకుని దాని మీద భామతి’ అని రాశాడు. దాన్నిఅప్పుడే పూర్తి చేసిన గ్రంథం పైన పెట్టాడు. తనకు సేవ చేసిన పవిత్రురాలైన ఆ స్త్రీని గౌరవిస్తూ తను రాసిన వివరణకి ఆమె పేరు పెట్టి తన కృతజ్ఞతని చాటుకున్నాడు. భారతదేశం త్యాగానికి, ఆధ్యాత్మతకి, సేవాభావానికి, అంకితభావానికి ఆలవాలం కనుకనే విశ్వమంతా ఖ్యాతి గడించింది. దాన్ని నిలబెట్టడం ఈనాటి యువతయొక్క భాధ్యత అన్నారు స్వామి వివేకానందుడు.
   త్యాగం, పునరుద్ధరణ వల్లే జ్ఞానం పెరుగుతుందని వేదాంతం తెలియ చేస్తోంది. ఆనందించడం ద్వారా ఆధ్యాత్మికతకి సంబంధించిన జ్ఞానం కలుగుతుందని అనుకోవడం అజ్ఞానం అనిపించుకుంటుంది. నిజాన్ని తెలుసుకుని అనుభవించి రాసిన పుస్తకాలు చదవడం ద్వారానే జ్ఞానాన్ని పొందగలం. అందుకే గ్రంథ పఠనం అలవాటుగా మారాలి. ప్రపంచపరంగా ఆలోచిస్తే భామతికి అన్యాయమే జరిగింది. కాని, ఎన్నో సంవత్సరాలు కష్టపడి తను రాసిన గ్రంథానికి ఆమె పేరు పెట్టి వాచస్పతి ఆమెకు న్యాయమే చేశాడు.

   ఎన్నో సంవత్సరాలు తపస్సులో లీనమయి, గ్రంథాలు చదివి, నిజాన్ని అన్వేషించి శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యులు రాసిన బ్రహ్మసూత్రాల వ్యాఖ్యానానికి వివరణ రాశాడు. వాచస్పతి మిశ్రా వేందాంత గ్రంథాన్ని రాస్తే, భామతి ఆ వేదంతాన్ని అందరికీ నేర్పిస్తోంది. ఆ విధంగా ఇద్దరూ చరిత్రలో మిగిలి పోయారు. భర్తను అతడి ఆశయాలను గౌరవించడం కోసం తనకు కలిగిన ఆపదల్ని లెక్క చెయ్యకుండా వాటినే అవకాశాలుగా మార్చుకుని తన భర్త  చేసిన పవిత్ర కార్యంలో  సహాయపడిన భామతి భారతదేశంలో ఆదర్శ మహిళగా నిలిచింది. 

దైవారాధనలో బాలుడు-సుందరమైన కథలు

దైవారాధనలో బాలుడు
   ధ్రువుడు ఒక గొప్ప చక్రవర్తికి కొడుకు. అయినా కూడా చక్రవర్తి కొడుకుకి ఉండవలసినంత గొప్ప రాజభోగాలు అతడికి దక్కలేదు. ధ్రువుడు అతడి తల్లి కూడా ఎన్నో కష్టాల్ని అనుభవించారు. అందుకు కారణం అతడి సవతి తల్లి.
   పూర్వం ఉత్తానపాదుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతడు ధర్మబద్ధంగా రాజ్యపాలన చేస్తుండేవాడు. ప్రజలందరు అతడి పాలనలో సుఖంగా జీవించారు. అతడికి ఇద్దరు భార్యలు. పెద్ద భార్య పేరు సునీతి, రెండవ భార్య పేరు సురుచి. సునీతి కొడుకు ధ్రువుడు. సురిచి కొడుకు ఉత్తముడు.
   ఉత్తానపాదుడు అన్ని ధర్మాలూ తెలిసినవాడే అయినా మోహాన్ని మాత్రం జయించలేక పోయాడు. చిన్న భార్య సురుచి అంటే అతడికి ఎక్కువ ఇష్టం. పిల్లలిద్దరూ మాత్రం సంతోషంగా కలిసి ఆడుకుంటూ ఉండేవాళ్ళు.
   ఒకరోజు ఉత్తానపాదుడు సురుచి మందిరంలో ఉన్నాడు. ఉత్తముడు తండ్రి తొడ మీద కూర్చున్నాడు. ఉత్తానపాదుడు అతణ్ణి ఎత్తుకుని ముద్దాడుతున్నాడు. ఆ సమయంలో ధ్రువుడు కూడా  తండ్రి ఉన్న మందిరంలోకి వెళ్ళాడు. ఉత్తముడు తండ్రి తొడ మీద కూర్చోడం చూసి, సంతోషంగా అనిపించింది. నెమ్మదిగా తండ్రి దగ్గరికి వెళ్ళాడు.
   ఉత్తానపాదుడి పక్కనే నిలబడి ఉన్న సురుచి ధ్రువుడి ముఖం వైపు చూసింది. అతడి మనస్సులో ఉన్న కోరికని గ్రహించింది. వెంటనే అతడి చెయ్యి పట్టుకుని పక్కకి లాగింది. “ధ్రువా! ఆగు! నువ్వు ఏం చేద్దామని అకుంటున్నావో నాకు అర్ధమయింది. నీకు నీ తండ్రి ఒళ్ళో కూర్చునే అర్హత లేదు. నీకు ఆ అర్హతే ఉంటే నువ్వు నా కడుపున పుట్టి ఉండేవాడివి. వెళ్ళి శ్రీహరికి పూజలు చేసుకో. అప్పుడైనా నీ కోరిక తీరుతుందేమో!” అని హేళనగా మాట్లాడింది.
     సురుచి మాటలు విన్న ఉత్తానపాదుడు మాట్లాడకుండా మౌనంగా ఉండిపోయాడు. చిన్నవాడైనా కూడా సవతి తల్లి మాటలు ధ్రువుణ్ణి బాధ పెట్టాయి. పరాభవాన్ని సహించలేక పోయాడు. కళ్ళనుంచి నీళ్ళు జలజలా రాలాయి. సవతి తల్లి మాటల కంటే అమె అంటున్నప్పుడు తండ్రి మౌనంగా ఉండడం అతణ్ణి మరింత బాధపెట్టింది.
   వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తూ ధ్రువుడు తల్లి సునీతి దగ్గరకి వెళ్ళాడు. సునీతి కొడుకుని దగ్గరకి తీసుకుని ఒళ్ళో కూర్చోబెట్టుకుంది. నెమ్మదిగా తల నిమురుతూ “నాయనా! ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?” అని అడిగింది.
   తల్లి అలా ప్రేమగా అడగ్గానే ధ్రువుడి దు:ఖం ఇంకా పెరిగింది. వెక్కిళ్ళు పెడుతూనే సవతి తల్లి దగ్గర జరిగిందంతా తల్లికి చెప్పాడు. తన కొడుకు సవతి తల్లిచేత అవమానం పొందడం ఆమెకి కూడా బాధ కలిగించింది. కొంతసేపయ్యాక “నాయనా! బాధపడ్డం వల్ల ప్రయోజనం లేదు. లోకంలో ప్రతి మనిషి కర్మకి బద్ధుడై  ఉంటాడు. కర్మను అనుసరించే అన్నీ జరుగుతూనే ఉంటాయి. దాన్ని కాదని నడిచే శక్తి ఎవరికీ ఉండదు. నిన్ను చూస్తుంటే నాకు కూడా బాధగానే ఉంది. నేను కూడ ఏమీ చెయ్యలేను. నీ తండ్రి నన్ను దాసి కంటే ఎక్కువ నీచంగా చూస్తున్నారు. నేను చాలా దురదృష్టవంతురాల్ని. నా కడుపున పుట్టడం వల్ల నీకు ఇన్ని కష్టాలు కలుగుతున్నాయేమో.
  కుమారా! ఈ విషయం అలా ఉంచు. సురిచి చెప్పిన దాంట్లో అసత్యం ఏదీ లేదు. అమె చెప్పినట్టు నువ్వు శ్రీహరి పాదాల్ని ఆశ్రయించు. నీకు అంతా మంచే జరుగుతుంది. నీకు కావలసినవన్నీ భగవంతుడు ఇస్తాడు. నువ్వు భక్తితో సేవిస్తే గొప్ప సింహాసనమే ఇవ్వచ్చు!” అంది అనునయంగా.
   తల్లి మాటలతో ధ్రువుడు దు:ఖాన్ని వదిలి పెట్టాడు. ధైర్యాన్ని పొందాడు. తను కూడా మహర్షులు చేసినట్టు తపస్సు చెయ్యాలని అనుకున్నాడు. తల్లి అనుమతి తీసుకుని అడవులకి బయలుదేరాడు.
   ఆడవిలో నడుస్తుండగా అతడికి నారద మహర్షి కనిపించాడు. నారదుడు ధ్రువుడి గురించి మొత్తం యోగదృష్టితో చూశాడు. నారదుడు ఎవరో ధ్రువుడికి తెలియదు. అయినా కూడా నారదుడి పాదాలకి నమస్కారం చేశాడు. నారదుడు ఎంతో సంతోషించి అతడి తలని ముద్దాడి “ కుమారా! నీ గురించి పూర్తిగా నాకు తెలుసు. నీ తండ్రి మహారాజు. మీ ఇల్లు లక్ష్మీ నిలయం. చిన్న చిన్న అవమానాలు జీవితంలో జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఇవన్నీ కర్మని అనుసరించి జరుగుతాయి. తపస్సు చెయ్యడమంటే అంత తేలిక కాదు. శ్రీహరిని చూడాలని కొన్ని వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసినవాళ్ళు ఎంతో మంది ఉన్నారు. నువ్వు చిన్నవాడివి, తిరిగి ఇంటికి వెళ్ళిపో! అని నారదుడు ఎంతగా చెప్పినా ధ్రువుడు తన పట్టు విడవలేదు.
   “మహాత్మా! నేను రాజకుమారుణ్ణి. పౌరుషాభిమానాలు నాకు పుట్టుకతోనే ఉంటాయి. దైవ చింతనకి వయస్సుతో పనిలేదు. దృఢమైన మనస్సుతో ప్రార్ధిస్తే భగవంతుడు పలుకుతాడు. నేను చిన్నవాణ్ణి కనుక ఏ విధంగా తపస్సు చెయ్యాలో తెలియట్లేదు. మీరు నాకు ఉపదేశిస్తే ఆ విధంగా తపస్సు చేసుకుంటాను” అని అడిగాడు ధ్రువుడు.
   నారదుడు ధ్రువుడి మనస్సు ఇంక మారదని అర్ధం చేసుకున్నాడు. అతడి పట్టుదలకి సంతోషించాడు. “కుమారా! జరుగుతున్న వాటికి దేనికీ మనం కర్తలం కాదు. అంతా భగవంతుడి అధీనంలోనే ఉంటుంది. తపస్సు చెయ్యాలని నీకు సంకల్పం కలిగించినవాడు కూడా భగవంతుడే. లోకం మొత్తం శ్రీహరే నిండి ఉన్నాడు. తపస్సు చేసుకోవాలంటే అందుకు అనువైన ప్రదేశం ఉండాలి.
   యమునా తీరంలో మధువనం ఉంది. అది నీ తపస్సుకు తగిన ప్రదేశం. భగవంతుణ్ణి సేవించడానికి కావలసిన పువ్వులు, ఆకలి తీర్చుకోడానికి పండ్లు, పరిశుభ్రమైన నీళ్ళు కూడా దొరుకుతాయి. నువ్వు చిన్నవాడివి కనుక నీకు నియమ నిబంధనలు లేవు” అని చెప్పి ఇరవై ఏడు రోజులు దీక్షతో జపంచేసి వాసుదేవుణ్ణి చూడగలిగేట్టు వాసుదేవ మంత్రాన్ని ఉపదేశించాడు. ధ్రువుడు మహర్షికి నమస్కరించి మధువనం వైపు నడిచాడు.
   ధ్రువుడు నగరం వదిలేసి వెళ్ళాడని తెలిసి ఉత్తానపాదుడు చాలా బాధ పడ్డాడు. నిద్రాహారాలు మానేసి కృశించిపోయాడు. రాచకార్యలన్నీ వదిలేశాడు. ధ్రువుడు ఏమయిపోయాడో అని మధనపడుతున్నాడు. ఒకరోజు నారదమహర్షి వచ్చి ధ్రువుడికి ఏమీ జరగదని, తిరిగి వస్తాడని ధైర్యం చెప్పి వెళ్ళాడు.
   ధ్రువుడు మధువనం చేరుకున్నాడు. యమునానదిలో స్నానం చేసి తపస్సులో మునిగిపోయాడు. కొన్ని రోజులు పండ్లు తిని, కొన్ని రోజులు నీళ్ళు మాత్రమే తాగి, మరికొన్నిరోజులు ఆహారం నీరు కూడా లేకుండ కఠోర దీక్షతో తపస్సు చేస్తూ అయిదు నెలలు గడిపాడు.
   అతడి తపస్సుకు మెచ్చి శ్రీహరి గరుడవాహనం మీద మధువనానికి వచ్చాడు. ఆ సమయంలో ధ్రువుడు ఒక వేలి మీద నిలబడి తపస్సు చేస్తున్నాడు. అతడు కళ్ళు విప్పగానే శ్రీమన్నారాయణుడు కనిపించాడు. ఆ తేజస్సు చూసి భగవంతుడే తనకోసం వచ్చాడని సంతోషంతో ఆనందబాష్పాలతో అభిషేకిస్తూ ఆయన పాదాల మీద వాలిపోయాడు. చిన్నవాడైన ధ్రువుడికి శ్రీహరిని ఎలా స్తుతించాలో తెలియలేదు. శ్రీహరి తన చేత్తో అ బాలుడి తల నిమిరాడు. ధ్రువుడు దివ్యజ్ఞానాన్ని పొందాడు. అతడి ముఖం బ్రహ్మ తేజస్సుతో వెలిగి పోతోంది.అపూర్వమైన తేజస్సుతో పాటు, అతడి శరీరానికి కాంతి, బలం కూడా కలిగాయి.
   ధ్రువుడు రెండు చేతులూ జోడించి “ దేవా! సకల జీవులకి ఆధారమైన నువ్వు ఈ చిన్నవాణ్ణి అనుగ్రహించడానికి వచ్చావు. లోక పాలన కోసం అనేక రూపాలు పొందుతావు. నారదుడు చెప్పిన విధంగా నిన్ను సేవించాను. నీ విశ్వరూపాన్ని చూడగాలిగాను. నా సవతి తల్లి మాటలకి బాధపడి నిన్ను సేవించాను. అందుకు నేను కృతార్ధుణ్ణయ్యాను. నన్ను అనుగ్రహించు” అని ప్రార్ధించాడు. పట్టుదలకి, ఏకాగ్రతకి, ధైర్యానికి, భక్తికి వయోపరిమితి లేదు. చిన్నతనంలో అనుసరించే విధానాలే జీవితం చివరివరకు వెన్నంటి వస్తాయి అంటారు స్వామి వివేకానందుడు.
   ధ్రువుడి మాటలకి శ్రీహరి అనందంతో “ కుమారా! మహా యోగులకి కూడా కుదరనంత దృఢమైన భక్తితో నన్ను వశం చేసుకున్నావు. నువ్వు చేసినట్టు ఇంత గొప్ప తపస్సు ఎవరూ చెయ్యలేదు. నా అనుగ్రహంతో నువ్వు దివ్యమైన పదాన్ని పొందుతావు. అది ఇప్పుడు మాత్రం కాదు. ఇరవై ఆరు వేల సంవత్సరాల తరువాత ఇది నువ్వు పొందుతావు. ప్రళయకాలంలో కూడా నీ దివ్య పదానికి నాశనం ఉండదు.
   కొంతకాలం తరువాత నీ తండ్రి రాజ్యం వదిలి అడవులకి వెళ్ళిపోతాడు. నీ సోదరుడు ఉత్తముడు మరణిస్తాడు. నీ సవతి తల్లి సురుచి కూడ తన కొడుకు మీద బెంగతో మరణిస్తుంది. ధ్రువా! నువ్వు నాకు గొప్ప భక్తుడివి. నువ్వు రాజ్యపాలన చేసే సమయంలో క్రతువులు చెయ్యి. బ్రాహ్మణులను గౌరవించు. కావలసిన సౌఖ్యాలన్నీ అనుభవించాక ఎవ్వరూ పొందని దివ్యపదాన్ని పొందుతావు అని చెప్పి శ్రీహరి అంతర్ధానం పొందాడు.
   ధ్రువుడు తిరిగి వస్తున్నాడని చారులు వచ్చి రాజు ఉత్తానపాదుడికి చెప్పారు. రాజు సంతోషంతో చారులకి ఎన్నో బహుమానాలిచ్చాడు. భార్యలతోను, మంత్రి పురోహితులతోను ధ్రువుడికి ఎదురువెళ్ళాడు. ఊరి చివరకి రాగానే ధ్రువుడు అందరూ తనకోసం రావడం చూశాడు. ఉత్తానపాదుడు ధ్రువుణ్ణి ఎత్తుకుని సంతోషంతో ముద్దుపెట్టుకున్నాడు. సునీతి అనందానికి అంతే లేదు. ధ్రువుడు తల్లులకి నమస్కరించి, తమ్ముణ్ణి కౌగలించుకున్నాడు. ధ్రువుడి అపూర్వమైన తేజస్సుని చూసి సవతి తల్లి సురుచి పూర్వం తను అన్న మాటని మరిచిపోయి హరి అనుగ్రహాన్ని పొందిన నీకు ఇంక ఏ ఆపదలూ రావు!” అని దీవించింది.
   ధ్రువుడుశ్రీహరిని ఆరాధించాడు. శ్రీహరి అనుగ్రహంతో విమానంలో గ్రహమండలం, త్రిలోకాలు, సప్తముని మండలం దాటి మహోన్నతమైన దివ్యపదాన్ని పొందాడు. తనతో పాటు తల్లిని కూడ స్వర్గానికి విమానంలో తీసుకుని వెళ్ళాడు. ధ్రువుడు చేరిన దివ్యపదమే ధ్రువమండలం.
   ఆపదలు కలిగినప్పుడు ధైర్యంగా నిలబడి వాటినే మంచి అవకాశంగా అనుకుని దేవుణ్ణి ఆరాధిస్తే ఆపదలు వాటంతట అవే తొలిగి పోతాయి. అనుకున్న దాన్ని దైవ సహయంతో పొందవచ్చు.   
  



నెల పట్టడం-ధనుర్మాసం

మన ఆరోగ్యం మాసపత్రిక 2017 డిసెంబరు నెలకి
నెల పట్టడం-ధనుర్మాసం
   భారతీయ సంప్రదాయంలో మూడు అంకెకు ఓ ప్రత్యేకత ఉంది. త్రిమూర్తులు, సృష్టి స్థితి లయలు, సత్త్వరజోస్తమోగుణాలు, భూత భవిష్యద్వర్తమానాలు అంటూ మూడు అంకెకి ఎనలేని ప్రత్యేకత. అలాగే సంఅంటే చక్కని, ‘క్రాంతిఅంటే మార్పుని తెచ్చే సంక్రాంతి పండుగ కూడా మూడు రోజుల పండుగ! అయితే ఇది మూడు రోజుల పండుగే కాదు. ధనుర్మాసం మొదలైనప్పటి నుంచే పండుగ వాతావరణం తెలుగు ముంగిళ్ళ ముందు సందడి చేస్తుంటుంది.
  సూర్యుడు మేషం మొదలైన పన్నెండు రాశులలో సంచరిస్తూ ధనూరాశి నుండి మకరరాశిలోకి మారిన తరుణమే మకర సంక్రాంతి. ఇది మార్గశిర పుష్యమాసం ఉత్తరాయణం ప్రారంభంలో వస్తుంది. ఉత్తరాయణం దేవతలకు, దక్షిణాయణం పితృదేవతలకు ముఖ్యం. ఆందుకే ఉత్తరాయణం పుణ్యకాలంగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. సంక్రాంతిని స్త్రీపురుష రూపాలలో కూడా కీర్తిస్తుంటారు.
   ఉదాహరణకు సంక్రమణ పురుషుడు ప్రతి సంవత్సరం కొన్నికొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలను కలిగ ఉంటాడనీ, ఏదో ఒక వాహనంపై వచ్చి శుభాలను కలిగిస్తాడని ప్రతీతి. ధనుర్మాసం మొదలైనప్పటినుంచి సూర్యకాంతి దక్షిణదిశ నుంచి జరుగుతూ వచ్చి సంక్రాంతి నాటికి సంపూర్ణంగా ఉత్తరదిశకు మారుతుంది. అందుకే ఈ నెల రోజుల కాలాన్ని నెలపట్టడంఅంటారు.
   ఏకాదశులు మొత్తం ఇరవై ఆరు. 1.ఉత్పన్న ఏకాదశి, 2.మోక్షద ఏకాదశి, 3.సపల ఏకాదశి, 4.పుత్రద ఏకాదశి, 5.షట్టిల ఏకాదశి, 6.జయ ఏకాదశి, 7.విజయ ఏకాదశి, 8.అమలకి ఏకాదశి,  9.పాపమోచనీ ఏకాదశి, 10.కామద ఏకాదశి, 11.వరూధినీ ఏకాదశి, 13.అపర ఏకాదశి, 14.నిర్జల ఏకాదశి, 15.యోగినీ ఏకాదశి, 16.శయన ఏకాదశి, 17.కామిక ఏకాదశి, 18.పవిత్ర ఏకాదశి, 19.అన్నద ఏకాదశి, 20.పార్శ్వ ఏకాదశి, 21.ఇందిర ఏకాదశి, 22.పాశాంకుశ ఏకాదశి,  23.రమ ఏకాదశి, 24.ఉత్దాన ఏకాదశి, 25.పద్మిని ఏకాదశి, 26.పరమ ఏకాదశి.    
  పంచాంగం ప్రకారం ఏడాదికి 24 ఏకాదశిలు వస్తాయి. "ఏకాదశి" పాడ్యమి నుండి వచ్చే పదకొండవ రోజు వస్తుంది. సూర్యుడు ఉత్తరాయణానికి మారే ముందు వచ్చే ధనుర్మాస శుద్ధ ఏకాదశిని వైకుంఠ ఏకాదశి లేదా ముక్కోటి ఏకాదశి అంటారు.
  సూర్యుడు ధనస్సులో ప్రవేశించిన తర్వాత మకర సంక్రమణం వరకు జరిగే  'మార్గం'  మధ్య ముక్కోటి లేక వైకుంఠ ఏకాదశి వస్తుంది. ఈ రోజున వైకుంఠ ద్వారాలు తెరుచుకుని ఉంటాయి.
  వైష్ణవ ఆలయాల్లో భక్తులు తెల్లవారుజామున నుండి దర్శనం కోసం వేచి ఉంటారు. ఈ రోజు శ్రీ మహావిష్ణువు గరుడ వాహనారూఢుడై మూడు కోట్ల దేవతలతో భూలోకానికి దిగివచ్చి భక్తులకి దర్శనమిస్తాడు కనుక దీనికి ముక్కోటి ఏకాదశి అని పేరు వచ్చింది.
  ఈ ఒక్క రోజు మూడు కోట్ల ఏకాదశులతో సమానమైన పవిత్రతను సంతరించుకుంది. అందువల్ల దీన్ని ముక్కోటి ఏకాదశి అని కూడా అంటారని చెప్తారు. ముక్కోటి ఏకాదశి నాడు హాలాహలం, అమృతం పుట్టాయి. 
  ఈ రోజున శివుడు హాలాహలం మింగాడు. మహాభారత యుద్ధ సమయంలో భగవద్గీతను శ్రీ కృష్ణుడు అర్జునుడికి ఇదే రోజున ఉపదేశించాడు అని ప్రజల విశ్వాసం. గీతోపదేశం జరిగిన రోజు కనుక 'భగవద్గీత' పుస్తకదానం చేస్తారు.
   విష్ణుపురాణం ప్రకారం ఇద్దరు రాక్షసులు తనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నా కూడా శ్రీమహావిష్ణువు వారి కోసం తన వైకుంఠ ద్వారాలను తెరిచాడనీ.. తమ కథ విని, వైకుంఠ ద్వారం నుండి వస్తున్న విష్ణు స్స్వరూపాన్ని చూసిన వారికి వైకుంఠం ప్రవేశం కల్పించాలనీ వారు కోరారనీ.. అందుజేతనే ఆ రోజును వైకుంఠ ద్వారాన్ని తలపించే విధంగా వైష్ణవ ఆలయాల్లో ద్వారాలను ఏర్పాటు చేస్తారని అంటారు.
   మామూలు రోజుల్లో దేవాలయాలలో ఉత్తర ద్వారాలు మూసి ఉంచుతారు. కానీ ఈ రోజున భక్తులు ఆ ఉత్తరద్వారం నుంచి వెళ్ళి దర్శనం చేసుకొంటారు.  తిరుపతిలో కూడా ఈ రోజును వైకుంఠద్వారం పేరుతో ఉన్న ప్రత్యేక ద్వారాన్ని తెరిచి ఉంచుతారు. పద్మ పురాణం ప్రకారం శ్రీ మహావిష్ణువు నుంచి ఉద్భవించిన శక్తి ముర అనే రాక్షసుడిని సంహరించిన రోజు వైకుంఠ ఏకాదశి. 
  ముర అనే రాక్షసుడి దురాగతాలు భరించలేక దేవతలు విష్ణువు శరణువేడగా ఆయన అతడితో తలపడి అతడిని సంహరించేందుకు ప్రత్యేక అస్త్రం కావాలని గ్రహించి బదరికాశ్రమంలోని హైమావతి గుహలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ విశ్రమిస్తున్న విష్ణువును ముర సంహరించేందుకు ప్రయత్నించగా ఆయన నుంచి ఒక శక్తి ఉద్భవించి తన కంటి చూపుతో మురను కాల్చి వేసింది.
 అప్పుడు విష్ణువు సంతసించి ఆమెకు ఏకాదశి అని పేరు పెట్టి వరం కోరుకోమని చెప్పాడు. ఆ రోజున ఉపవాసం ఉన్న వారి పాపాలను పరిహరించాలని ఆమె కోరింది. ధనుర్మాస శుక్ల ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం ఉన్న వారికి వైకుంఠప్రాప్తి కలుగుతుందని విష్ణువు వరమిచ్చాడు.
  వైకుంఠ ఏకాదశి రోజు ముర బియ్యంలో దాక్కుంటాడని, అందుకే బియ్యంతో చేసిన ఏ పదార్థం తినకుండా ఉండాలని అంటారు. ఈ రోజున ఉపవాసం ఉంటే మిగతా ఇరవై మూడు ఏకాదశులు ఉపవాసం ఉన్నట్టే అని విష్ణుపురాణం చెబుతోంది.
  ముర అంటే తామసిక, రాజసిక గుణాలకు, అరిషడ్వర్గాలకు ప్రతీక. వీటిని ఉపవాస జాగరణల ద్వారా జయిస్తే సత్వగుణం లభించి తద్వారా ముక్తికి మార్గం ఏర్పడుతుంది.  వరి అన్నంలో ముర నివాసం ఉంటాడు కనుక మందబుద్ధిని ఇచ్చి జాగురూకతని దెబ్బతీస్తాడని అర్థం.
  దశమి నాడు రాత్రి జాగారం చేసి ఏకాదశినాడు ఉపవాసం ఉండి, ద్వాదశినాడు బ్రాహ్మణుడికి భోజనం పెట్టి తనుకూడా భోజనం చేయాలి. "ధనుర్మాసం"  ఒక విశిష్టమైన మాసం. కాలాన్ని కొలిచేందుకు మనం అనేక కొలమానాల్ని వాడతాము. వాటిలో ప్రధానమైనవి చాంద్రమానం, సౌరమానం.
  చంద్రుడు ఏ నక్షత్రంలో ఉంటే దానిని బట్టి చాంద్రమానం లెక్కిస్తారు. సూర్యుడు ఒక్కో రాశిని దాటడాన్ని బట్టి సౌరమానాన్ని లెక్కిస్తారు. సూర్యుడు ధనూరాశిలో ఉన్నమాసాన్ని"ధనుర్మాసము"  అంటారు.
  ఈ నెల శ్రీమహావిష్ణువుకు ప్రీతికరమైనది.  సూర్యుడు ధనూరాశిలో ప్రవేశించడాన్ని 'పండుగ నెలపట్టడం' అనికూడా అంటారు. ఈ నెల రోజులూ ఇంటి ముందు పండుగ హడావుడి ని గుర్తు చేస్తూ నాలుగు వీధుల చిహ్నంగా ముగ్గును తీర్చిదిద్దుతారు. 
  ఈ ధనుర్మాసంలో  శ్రీమహావిష్ణువుని ఉద్దేశించి చేసే చిన్నపాటి పూజాది క్రతువైనా మంచి సత్ఫలితాలని ప్రసాదిస్తుంది .ఈ మాస దివ్య ప్రభావము వల్లే గోదాదేవి సాక్షాత్ ఆ శ్రీ రంగనాయకుని పరిణయ మాడిందనే విషయం మనకు పురాణాల ద్వారా తెలుస్తోంది .
  ఆమె "తిరుప్పావై పాశురాలు" జగద్విఖ్యాతిని పొందాయి. దీనిలో తిరు అంటే మంగళకరమైన అనిపావై  అంటే మేలుకొలుపు అనే అర్ధం వస్తుంది. వేదాంత పరమైన ఎన్నో రహస్యాలు ఈ పాశురాలలో మిళితం చేసినందు వలన భాగవతానికి సమన్వయం చేస్తూ వస్తారు.
   ధనుస్సుఅనే పదానికి ..ధర్మం అని అర్ధం. అంటే ఈ ధనుర్మాసంలో ధర్మాన్ని ఎంతగా ఆచరిస్తామో అంతగా మనము ఆ  శ్రీమహావిష్ణువుకి ప్రీతిపాత్రమవుతాము. ధనుస్సు మార్గశిర మాసంలో వస్తుంది.
   ధనుర్మాసానికి ఆద్యురాలు గోదాదేవి. "గో" అనే శబ్దానికి జ్ఞానము అని, "ద" అనే శబ్దానికి ఇచ్చునదిఅని అర్ధం. గోదాదేవి చెప్పిన పాసురాలను ధనుర్మాసము లో విష్ణు ఆలయాల్లో తప్పనిసరిగా గానం చేస్తారు.
  ప్రతీ ధనుర్మాసంలోను గోదాదేవి గోపికలను లేపి శ్రీ కృష్ణుని గొప్పతనాన్ని వర్ణించడం ఆ పాశురాల విశేషం. నెల రోజులూ హరిదాసుల కీర్తనలతో, జంగమదేవరలతోను, గంగిరెద్దులను ఆడించేవారితోనూ, సందడిగా వుంటుంది .
  ముంగిళ్ళలో కళ్లాపి జల్లి, ముత్యాలముగ్గులు, ఆవు పేడతో గొబ్బెమ్మలుతో  కనుల విందుగా వుంటుంది. ధాన్యపు రాశులను ఇళ్ళకు చేర్చిన రైతుల సంబరాలతో పల్లెలు "సంక్రాంతి" పండుగ కోసం యెదురు చూస్తూ వుంటాయి.
   నెల పట్టినది మొదలు సంక్రాంతి మూడు రోజుల పండుగ వరకు నెల రోజులు సందడిగాను, భక్తి పారవశ్యంతోను  ఉత్సాహము, శక్తి, భక్తి, ఆనందం, స్నేహం, బంధుత్వం కలబోసి సంతోషంగాను గడిచిపోతుంది.
   ఆహ్లాదంగాను, భక్తి పారవశ్యంతోను నెల పట్టిన దగ్గరనుంచి సంక్రాతి పండుగ వరకు గడిచే ఈ ధనుర్మాసంలో అందరూ శ్రీమహావిష్ణువుకి ప్రీతి పాత్రులై సకల ఐశ్వర్యాలు పొందాలని కోరుకుంటూ....

















కార్తీక పౌర్ణమి - జ్వాలా తోరణం

మనారోగ్యం మాసపత్రికకి 2017 నవంబరు నెలకి
కార్తీక పౌర్ణమి - జ్వాలా తోరణం
     కార్తీక పౌర్ణమినాడు రెండు విశేషమైన లక్షణాలు ఉంటాయి. 1. దీపము, 2. జ్వాలా తోరణము.
   జ్వాలాతోరణం ఎందుకు వెలిగిస్తారు అంటే ఇహంలో జీవుడు చేసిన పాపాల వల్ల  భైరవునియొక్క దర్శనం అవుతుంది అంటారు. భైరవ - భై అని; రవ - అరిచేది అని అర్థం. శరీరం విడిచి పెట్టగానే  నోరు తెరుచుకొని కుక్క తరుముతుందని అప్పుడు మంటలతో కూడిన తోరణం క్రింది నుంచి జీవుడు యమపురిలోకి ప్రవేశిస్తాడు అని అర్థం.
   శివకేశవులిద్దరికీ ప్రీతికరమైన పవిత్ర కార్తిక మాసంలో అత్యంత మహిమాన్వితమైన రోజు కార్తిక పూర్ణిమ’.ఈ రోజు చేసే స్నాన, దాన, దీపదానాలతో పాటు కేవలం చూసినంతనే అనంతమైన పుణ్యఫలాలు ప్రసాదించే ఉత్సవం. జ్వాలాతోరణ ఉత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం కార్తికమాసంలో శుక్లపక్ష పూర్ణిమనాడు శివాలయాల్లో నిర్వహిస్తారు.
  ఈ మాసంలో ప్రతి రోజూ పవిత్రమైందే. సోమవారాలు, రెండు ఏకాదశులు, శుద్ధద్వాదశి, పౌర్ణమి రోజులు ఒకదానికంటే మరొకటి అధికంగా పవిత్రమైన రోజులుగా చెప్తారు. కార్తీక మాసంలో నెలరోజులూ చేసే పూజలూ, ఉపవాసాలు, దానాలు చెయ్యడం వల్ల పొందే ఫలితం ఒక ఎత్తు.. పౌర్ణమి నాడు చేస్తే పొందే ఫలితం ఒక్కటీ మరొక ఎత్తు.
  కార్తీక పౌర్ణమి రోజు దీపారాధనకి విశేషమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. శివాలయల్లోను, విష్ణు దేవాలయాల్లోను కూడా దీపాలు వెలిగిస్తారు. విష్ణు ఆలయాల్లో గోపురం మీద, ధ్వజస్తంభం ఎదుట, తులసికోట దగ్గర, దేవుడి సన్నిధిలోనూ ప్రమిదల్లో, ఉసిరికాయలమీద దీపాలు వెలిగిస్తారు.
   శివాలయాల్లో ధ్వజస్తంభం మీద నందాదీపం పేరుతో అఖండదీపాన్ని, ఆకాశదీపం పేరుతో ఎత్త్తెన ప్రదేశాల్లో భరిణలతో (కుండలు, లోహపాత్రలతో తయారుచేసి) వేలాడదీస్తారు. అరటి దొన్నెల్లో దీపాలు వెలిగించి నదుల్లోను, కాలవల్లోను నీటి ప్రవాహంలో విడిచి పెడతారు. ఇలాచేయడం పుణ్యప్రదమని భక్తుల భావన.
  కార్తీక పౌర్ణమి రోజు ఆచరించే వ్రతాల్లో భక్తేశ్వర వ్రతం ఒకటి. ఇది స్త్రీలకు సౌభాగ్యం కలిగిస్తుందని అంటారు. భక్తురాలి కోరికను మన్నించి వరాలిచ్చే వ్రతం కాబట్టి దీనికీ భక్తేశ్వర వ్రతం అని పేరు. ఇది ప్రాచుర్యంలోకి రావడానికి ఒక కథ ఉంది. పాండ్యుడు, కుముద్వతి దంపతులు సంతానం కోసం శివుడిని ఆరాధించి ప్రత్యక్షం చేసుకున్నారు.
  అల్పాయుష్కుడు, అతిమేధావి అయిన కొడుకు కావాలా... పూర్ణాయుష్కురాలు, విధవ అయిన కుమార్తె కావాలా అని అడిగాడుట. అందుకు ఆ దంపతులు అల్పాయుష్కుడు, అతి మేథావి అయిన కుమారుడే కావలని కోరుకున్నారు. 
   వాళ్లకి కొంతకాలానికి ఒక కుమారుడు కలిగాడు. అలకాపురి రాజకుమార్తె గొప్ప శివభక్తురాలని తెలుసుకుని ఆమెని తమ కోడలిగా చేసుకుంటే తమ కుమారుణ్ణి పూర్ణాయుష్కుడిగా మార్చుకో గలదని అనుకుని తమ కుమారుడి వివాహం అలకాపురి రాజకుమార్తెతో జరిపించారు. ఆమె శివుడి అనుగ్రహంతో  భర్తకు పూర్ణాయుషు కలిగేలా వరం పొందిందని పురాణ కథనం.
   ఈ రోజుకు త్రిపుర పూర్ణిమ అనీ మరొకపేరు. తారకాసురుడి ముగ్గురు కుమారులూ బ్రహ్మను మెప్పించి, ఎక్కడికైనా స్వేచ్ఛగా సంచరించగలిగే మూడు పురాలను వరంగా పొందారు. ఎవరివల్లా మరణం లేకుండా వరం కోరారు. అది సాధ్యం కాదన్నాడు బ్రహ్మ.
   అలాగైతే రథంకాని రథంమీద, విల్లుకాని విల్లుతో, నారికాని నారి సారించి, బాణంకాని బాణం సంధించి, మూడు నగరాలూ ఒకే సరళరేఖలోకి వచ్చాక ఒకే బాణంతో ముగ్గురినీ ఏకకాలంలో కొడితేనే మరణం సంభవించేలా వరం పొందారు.
   ఆ వరబలంతో పట్టణాలతో సహా అన్ని లోకల్లోను సంచారంచేస్తూ  కల్లోలం సృష్టిస్తున్నారు. ఆ లోకాల్లో నివసిస్తున్న వాళ్లందరూ బ్రహ్మకు మొర పెట్టుకున్నారు. వరం ఇచ్చింది తానే కాబట్టి ఏమీ చేయలేనన్నాడు. విష్ణువు దగ్గర కెళ్ళమని ఉపాయం చెప్పాడు. విష్ణువు కూడా తనకా శక్తిలేదని, వారిని వెంటపెట్టుకుని శివుడి దగ్గరకు వెళ్లాడు.
   దేవతలందరూ సహకరిస్తేనే తానీపని చేయగలనన్నాడు శివుడు. ఆ మాటతో భూమి రథంగాను, మేరు పర్వతం విల్లుగాను, ఆదిశేషువు అల్లెతాడుగాను, శ్రీమహావిష్ణువు బాణంగాను మారారు. వీరందరి  శక్తితో శివుడు త్రిపురాసురులను (మూడు పట్టణాల యజమానులైన రాక్షసులను) సంహరించాడని, అందువల్ల ఈ పేరు వచ్చిందనీ పురాణ కథనం.
   కార్తీక పౌర్ణమి రోజు చేసే స్నానం, దీపారాధన, ఉపవాసం లాంటి అన్నింటిలోనూ ఆరోగ్య, ఆధ్యాత్మిక భావనలు అంతర్లీనంగా ఉన్నాయి. ఈ మాసమంతా సూర్యోదయానికి ముందే తలమీద స్నానం చేయడం ఆ కాలపు వాతావరణపరంగా ఆరోగ్య ప్రదం.
   ఈ రోజున  స్త్రీలు పగలంతా ఉపవాసం ఉండి, రాత్రి దీపారాధన చేసి, చలిమిడిని చంద్రుడికి నివేదించి, ఫలహారంగా స్వీకరించాలని చెబుతారు. ఇలా చేయడం వల్ల కడుపు చలవ (బిడ్డలకు రక్ష)అని పెద్దలంటారు. ఆరోగ్యపరంగా చూస్తే- ఇలా చేయడం వల్ల గర్భాశయ సమస్యలు దరిచేరవని ఆరోగ్య కథనం.
   శివాలయాల్లో జరిపే జ్వాలాతోరణం ఈ రోజుకు మరో ప్రత్యేకత. ఇంకా ప్రాంతీయ, ఆచార వ్యవహారాల భేదంతో అనేక వ్రతాలు, పూజలు, నోములు చేస్తారీ రోజు. వాటిలో వృషవ్రతం, మహీఫలవ్రతం, నానాఫలవ్రతం, సౌభాగ్యవ్రతం, మనోరథ పూర్ణిమావ్రతం, కృత్తికావ్రతం లాంటివి ముఖ్యమైనవి. వీటితోపాటు లక్షబిల్వార్చన, లక్షప్రదక్షిణి, లక్షవత్తులు, లక్షరుద్రం లాంటి పూజలూ చేస్తారు.
   శివకేశవులకు ప్రీతికరమైన పవిత్ర కార్తీక మాసంలో అత్యంత మహిమాన్వితమైన రోజు కార్తీక పౌర్ణమి. మనకు ఆశ్వీయుజ అమావాస్య దీపావళి అయినట్టు, కార్తీక పూర్ణిమ దేవతలకు దీపావళి అని చెప్తారు. ఈ రోజు చేసే స్నాన, పాన, దాన, దీప దానములతో పాటు చూసినంత మాత్రంగానే అనంతమైన పుణ్యఫలాలు ప్రసాదించే ఉత్సవం "జ్వాలతోరణం".
   కార్తీకపౌర్ణమి సాయంత్రం శివాలయాల్లో, ఆలయప్రాంగణంలో, ప్రధాన ఆలయానికి ఎదురుగా రెండు ఎత్తైన కర్రలు నాటి, మరొక కర్రను ఆ రెండింటిని కలుపుతూ అడ్డంగా కట్టి, ఆ కర్రను ఎండుగడ్డితో చుట్టి, ఆ గడ్డిని నిప్పుతో వెలిగిస్తారు. ఇది మండుతూ తోరణ శివలింగంగా ఉంటుంది. దీనికి జ్వాలాతోరణం అని పేరు. దీని క్రింది నుంచి పల్లకిలో శివపార్వతులను దాటిస్తారు, భక్తులు కూడా ఈ జ్వాలాతోరణం క్రింది నుంచి దాటుతారు. దీనికి సంబంధించి కూడా రెండు కధలు ఉన్నాయి.
  ఒకటి, త్రిపురాసురలనే ముగ్గురు రాక్షసుల్ని పరమశివుడు సంహరించింది ఈ రోజునే అని పురాణం చెప్తోంది. అందువల్ల దీనికి త్రిపుర పౌర్ణమి అని పేరు. దుష్టులైన రాక్షసులను సంహరించిన తరువాత కైలాసానికి వచ్చిన తన భర్తకి దృష్టి దోషం (దిష్టి) కలిగిందని భావించిన పార్వతీమాత, దృష్టిదోష పరిహారం కోసం జ్వాలాతోరణం జరిపించింది.
   రెండవ కధ అమృత మధనానికి సంబంధించినది. కృతయుగంలో అమృతంకోసం దేవతలు, రాక్షసులు కలిసి క్షీరసముద్రాన్ని చిలికినప్పుడు పొగలు కక్కుతూ హాలాహలం (కాలాకూట విషం) పుట్టింది. హాలాహలం లోకాన్ని నాశనం చేస్తుందన్న భయంతో దేవతలందరూ పరుగుపరుగున పరమశివుడి వద్దకు వెళ్ళి రక్షించమన్నారు.
   జగత్తుకు తల్లిదండ్రులు పార్వతీపరమేశ్వరులు. లోకహితం కోసం పరమశివుడు హాలాహలాన్ని స్వీకరించాడు కానీ మ్రింగితే అయన కడుపులో ఉన్న లోకాలు కాలిపోతాయి, బయటకు విడిచిపెడితే, దేవతలకు ప్రమాదం. ఆ విషయం తెలిసిన పరమేశ్వరుడు ఆ విషాన్ని తన కంఠంలోనే పెట్టుకున్నాడు.
   అప్పుడు శివుడు గరళ కంఠుడు / నీల కంఠుడు అయ్యాడు. ఇది జరిగాక పరమశివుడితో కలిసి పార్వతీదేవి కుటుంబసమేతంగా మూడుసార్లు జ్వాలాతోరణం దాటింది.
   ఈ జ్వాలాతోరణంలో కాలిపోగా మిగిలిన గడ్డిని పశువుల ఆహారంలోనూ, ధాన్యం నిలువ ఉంచే ప్రదేశంలోనూ కలుపుతారు. దీనివల్ల  పశువృద్ధి, ధాన్యవృద్ధి జరుగుతుందని నమ్మకం.
  ఈ జ్వాలాతోరణం దర్శించడం వల్ల సర్వపాపాలు హరించపబడతాయని, ఆరోగ్యం కలుగుతుందని, అపమృత్యువు నివారించబడుతుందని శాస్త్రం చెప్తోంది. జ్వాలాతోరణం క్రిందినుండి వెళ్ళడం వలన నరకద్వారం ప్రవేశించ వలసిన బాధ తప్పుతుందని  ప్రతీతి.
  శివకేశవులకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన మాసం కార్తీకం. ఈ నెలలో చంద్రుని వెన్నెలకాంతులు పౌర్ణమి రోజున నిండుగా భూమిపైకి ప్రసరిస్తాయి. స్వచ్ఛమైన పాలనురుగు లాంటి వెన్నెలను మనం పౌర్ణమి రోజున వీక్షించగలం. క్షీరసాగర మధన సమయంలో వెలువడిన హాలహలాన్ని పరమేశ్వరుడు సేవించి తన గొంతులో వుంచుకున్నాడు.
  అయితే ఆ విష ప్రభావానికి శివుడు అస్వస్థతకు గురయ్యాడు. అగ్ని స్వభావం గలిగిన ఆ విషం నుంచి మహేశ్వరుడిని కాపాడమని అమ్మవారు అగ్నిదేవుడిని ప్రార్థించింది. అనేక సపర్యల చేసిన తరువత శివుడు కోలుకున్నాడు. అందుకు కృతజ్ఞతగా పార్వతీదేవి అగ్నిస్వభావం వున్న కృత్తికానక్షత్రానికి కార్తీక పౌర్ణమి నాడు జ్వాలాతోరణం ఏర్పాటుచేసింది. అందుకనే ఈ పౌర్ణమిని అత్యంత విశిష్టమైనదిగా పేర్కొంటారు.
   ఈ రోజున మహిళలు పగలంతా ఉపవాస దీక్షలో వుండి రాత్రి దీపారాధన చేయాలి. ఇంటి ముందు వాకిట్లలో, పుణ్యతీర్థాల్లో, దేవాలయప్రాంగణాల్లో , నదీతీరాల్లో, పుష్కరిణుల్లో దీపాలను వెలిగిస్తారు.ఇదో అద్భుతఘట్టం. కార్తీక మాసం ఆధ్యాత్మికపరంగా విశిష్టమైన నెల.
  ఈ మాసంలో అత్యంత పవిత్రమైనది కార్తీకపౌర్ణమి శివకేశవుల కృపకు ఎంతో ఉపకరిస్తుంది. ఈ రోజున తమ శక్తికొలది దానాలు చేస్తే ఎంతో ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది. మార్కండేయ పురాణగ్రంథం దానం చేస్తే మంచిదని ధర్మగ్రంథాలు పేర్కొంటున్నాయి.
   పవిత్రమైన కార్తీక పౌర్ణమి రోజుని భక్తితో జరుపుకునే భక్తులందరికీ శివకేశవుల అనుగ్రహం కలగలని కోరుకుంటూ...







మనారోగ్యం మాసపత్రిక 2017 అక్టొబరు నెల ప్రచురించిన వ్యసము

తులాసంక్రమణం - దీపావళి
    దీపావళి ఆనందదాయకమైన పర్వదినం. దీపావళి నుంచి తులాసంక్రమణం ప్రారంభమవుతుంది. అంటే చలి, చీకటి కలిసిన కాలం అన్నమాట.
   లోకాల్ని పీడిస్తున్న నరకాసురుడిని శ్రీకృష్ణుడు సత్యభామతో కలిసి సంహారం చేశాడు.  ఈ యుద్ధం నరకుడి రాజధానీ నగరమైన ప్రాగ్జ్యోతిషపురం (ప్రస్తుత అసోం ప్రాంతం)లో జరిగినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ప్రామాణిక ఇతిహాసాల ప్రకారం- శ్రీకృష్ణుడే నరకుడితో యుద్ధంచేసి అతణ్ని సంహరించాడు. అంతేకానీ- సత్యభామ నరకాసుర సంహారం చేయలేదు.
   నరకాసురుని బందీలుగా ఉన్న పదహారు వేలమంది రాచకన్యల్ని బంధవిముక్తులను చేసిన పరమాత్మ- వాళ్లని ఏం కావాలో కోరుకోమన్నాడు. వాళ్లందరూ కృష్ణుడినే ఆశ్రయించారు. భూదేవి కూడా వాళ్లని అనుగ్రహించమని అభ్యర్థించింది. ఆ స్త్రీలందరికీ రక్షణ కల్పిస్తూ, పదహారు వేలమందినీ పదహారువేల పద్ధతుల్లో పదహారు వేల రూపాలతో ఏకకాలంలో మాధవుడు వివాహమాడినట్లుగా భాగవతాదుల కథనం.
  నరకుడు దుఃఖకారకమైన స్థితికి ప్రతీక అయితే, ‘కృష్ణశబ్దం తాత్వికంగా సచ్చిదానందరూపుడుఅనే అర్థాన్ని చెబుతోంది. సమాజానికి నరకాన్ని (దుఃఖమయ పరిస్థితిని) తొలగించి, ఆనందాన్ని ప్రసాదించే పండుగగా చెప్పుకోదగినది ఈ పండుగ. దుష్టత్వాన్ని జయించే విజయానందకేళీ విలాసం-శరన్నవరాత్రుల నుంచి మొదలై, ఈ పండుగతో సంపూర్ణతను సంతరించుకుంటుంది. నరక చతుర్దశిని కాళరాత్రిగా, దీప అమావాస్యను మహారాత్రిగా శాక్తేయం చెబుతోంది. శక్తి ఆరాధనకూ ప్రాధాన్యమిచ్చిన పుణ్యకాలం.
   ప్రపంచంలో అత్యధికులు జరుపుకొనే పండుగల్లో దీపావళి ఒకటి. దీపావళిని ప్రధానంగా హిందువుల పండుగగా భావిస్తారు గాని, ఈ పండుగను జైనులు, బౌద్ధులు, సిక్కులు కూడా తమ తమ సంప్రదాయాల ప్రకారం ఘనంగా జరుపుకొంటారు. 
 ఐదురోజులవేడుక
  దీపావళి వేడుకలు ఐదు రోజులు సాగుతాయి. అమావాస్యకు రెండు రోజుల ముందు అశ్వీయుజ బహుళ త్రయోదశి నుంచి ఈ వేడుకలు మొదలవుతాయి. ఈ త్రయోదశి నాడే క్షీరసాగర మథనంలో లక్ష్మీదేవి, ధన్వంతరి జన్మించారని, అందుకే ఇది ధనత్రయోదశిగా పేరు పొందిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. శ్రీరాముడి పద్నాలుగేళ్ల వనవాసం దీపావళి రోజునే ముగిసిందట. లంకలో రావణసంహారం తర్వాత సీతారామలక్ష్మణులు దీపావళినాడే తిరిగి అయోధ్యకు చేరుకున్నారని ప్రతీతి. పాండవుల పన్నెండేళ్ల అరణ్యవాసం, ఒక సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసం పూర్తిచేసుకున్నది కూడా ఈ రోజే అని పురాణాలు చెప్తున్నాయి.
   దీపావళి ముందు రోజు నరక చతుర్దశి నాడు వేకువ జామునే నిద్రలేచి మంగళ హారతులిచ్చి, పూజలు చేస్తారు. దీపావళి రోజున లక్ష్మీదేవితో పాటు వినాయకుడిని, సరస్వతిని, కుబేరుడిని కూడా పూజిస్తారు. సాయంత్రం ఇంటి ముందు వరుసగాదీపాలుపెట్టి,బాణసంచాకాలుస్తారు.
   మార్వాడీలకు, గుజరాతీలకు, నేపాలీలకు దీపావళితో కొత్త సంవత్సరం మొదలవుతుంది. దీపావళి మర్నాడు... కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమిని బలి పాడ్యమి అంటారు. బలి చక్రవర్తిని వామనావతారంలో వచ్చిన విష్ణువు పాతాళానికి అణగదొక్కినది; శ్రీకృష్ణుడు గోవర్ధనగిరిని ఎత్తి ఇంద్రుడి తాకిడి నుంచి గోపాలకుల్ని, గోవుల్ని కాపాడినది ఈ రోజే అని పురాణాలు చెప్తున్నయి. కార్తీక శుద్ధ విదియ నాడు భగినీ హస్త భోజనంగా పాటిస్తారు. రక్షాబంధనాన్ని తలపించే పండుగ ఇది.
తూర్పునకాళీపూజలు
 దీపావళి రోజున దేశంలోని అత్యధిక ప్రాంతాల్లో లక్ష్మీదేవి పూజలు చేయడం ఆనవాయితీగా ఉంటే, తూర్పు ప్రాంతాల్లోని ఒడిశా, పశ్చిమ బెంగాల్, బిహార్, అసోం రాష్ట్రాల్లో కాళీపూజలు చేస్తారు. కాళీపూజను ఒడిశా, బెంగాల్, అసోంలలో శ్యామాపూజగా కూడా చెప్పుకుంటారు. బిహార్‌లోని మైథిలీ ప్రజలు దీనిని మహానిశా పూజగా అంటారు. పద్ధెనిమిదో శతాబ్దిలో బెంగాల్‌లోని నవద్వీప ప్రాంతాన్ని పాలించిన రాజా కృష్ణచంద్ర హయాంలో కాళీపూజలు బాగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చాయి. వీధుల్లో కాళీమాత మంటపాలను ఏర్పాటు చేసి పూజలు చేసే పద్ధతి అప్పటి నుంచి నిరంతరాయంగా కొనసాగుతోంది. ఇదేరోజు రామకృష్ణ పరమహంస శారదాదేవిని షోడశిగా ఆరాధించినట్లు చెప్తారు. అందుకే బెంగాల్‌లోని కాళీ మంటపాల్లో రామకృష్ణ పరమహంస, శారదాదేవి దంపతుల విగ్రహాలను కూడా ఏర్పాటు చేసి పూజలు చేయడం ఆనవాయితీగావస్తోంది. ఇతర మతాలవాళ్ళకి కూడా ఇది పవిత్రమైన రోజు.
 దేశదేశాల్లోదీపావళి
 దీపావళి వేడుకలు భారతదేశంలోనే కాకుండా హిందువులు, జైనులు, బౌద్ధులు, సిక్కుల జనాభా ఎక్కువగా ఉండే నేపాల్, భూటాన్, శ్రీలంక, మయాన్మార్, థాయ్‌లాండ్, ఇండోనేషియా, మలేషియా, సింగపూర్, ఫిజీ, మారిషస్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, దక్షిణాఫ్రికా, కెన్యా, సురినామ్, గుయానా, యునెటైడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, నెదర్లాండ్స్, బ్రిటన్, కెనడా, అమెరికా, ట్రినిడాడ్ అండ్ టొబాగో తదితర దేశాల్లోనూ ఘనంగా జరుగుతాయి. నేపాల్‌లో కూడా భారత్ మాదిరిగానే ఐదు రోజుల వేడుకలు జరుగుతాయి. దీపావళిని నేపాలీలు తీహార్అని, ‘స్వాంతిఅని పిలుస్తారు. దీపావళి సందర్భంగా నేపాలీలు లక్ష్మీపూజలతో పాటు పశుసంపదను కూడా పూజిస్తారు. ఈ సందర్భంగా ప్రత్యేకంగా సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తారు.
   ఆస్ట్రేలియాలోని బ్రిస్‌బేన్, మెల్‌బోర్న్ తదితర నగరాల్లో అక్కడ స్థిరపడ్డ భారతీయులతో పాటు స్థానిక ఆస్ట్రేలియన్లు కూడా ఉత్సాహంగా బాణసంచా కాల్చే వేడుకల్లో పాల్గొంటారు. ఇండోనేషియాలో దీపావళిని గులుంగాన్గా వ్యవహరిస్తారు. గులుంగాన్రోజున పూర్వీకుల ఆత్మలు భూమ్మీదకు వస్తాయని ఇండోనేషియన్లు విశ్వసిస్తారు. ట్రినిడాడ్ అండ్ టొబాగోలో దీపావళి వేడుకల కోసం ప్రత్యేకంగా దివాలీ నగర్అనే ప్రదేశమే ఉంది. దీపావళి రోజున దివాలీ నగర్దీపాలంకరణతో, బాణసంచా కాల్పులతో దేదీప్యమానంగా మెరుపులీనుతూ కనువిందు చేస్తుంది. నేపాల్, శ్రీలంక, ఫిజీ, మారిషస్, సింగపూర్ తదితర దేశాల్లో దీపావళిని ప్రభుత్వ సెలవు దినంగా పాటిస్తారు. పాకిస్థాన్‌లోని స్వల్పసంఖ్యాకులైన హిందువులతో పాటు అక్కడి ముస్లింలు, క్రైస్తవుల్లో కూడా కొందరు దీపావళి వేడుకల్లో ఉత్సాహంగా పాల్గొంటారు. 
   దీపావళి పండుగ ఆశ్వయుజ బహుళ చతుర్దశి అమావాస్య నాడు వస్తుంది. త్రయోదశినాటి రాత్రి అపమృత్యు నివారణ కోసం ప్రమిదలతో దీపాలు వెలిగించి ఇంటిముందు వుంచాలి.
 నరకచతుర్దశిని ప్రేతచతుర్దశి అని కుడా అంటారు. ఎందుకంటే ఇది యమునికి కుడా ప్రీతి కలిగించేరోజు.యముడు పితృత్వం కూడా ఉన్న దేవుడు. సూర్యోదయానికి ముందు, రాత్రి తుదిజాములోనువ్వులనూనెతో తలంటు పోసుకోవాలి. ఇలా చేయడంలో చాలా విశేషం వుందిట. దీపావళి పర్వదినాలలోనువ్వుల నూనెలో లక్ష్మి దేవి ఉంటుందిట. అలాగే నదులు, చెరువులు, బావులు, కాలువలు, వంటి అన్నిజలవనరులలోకి గంగాదేవి ఆ రోజుల్లో ప్రవేశిస్తుందిట . నువ్వులనునేల్తో అభ్యంగనస్నానం చెయ్యడం వల్ల దారిద్ర్యం తొలగి, గంగాస్నాన ఫలితాన్ని పొంది. నరక బాధల నుంచి తప్పించుకుంటారని అంటారు.
   స్నానం కూడా ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు చెయ్యకూడదు. సూర్యోదయానికి ముందు నాలుగు ఘడియల కాలాన్ని అరుణోదయం అంటారు. ఆలోగా స్నానం చేస్తూ  ఉత్తరేణి కొమ్మను శిరస్సు మీద తిప్పుతూ ఈ శ్లోకం చెప్పుకోవాలి .
శీతలోష్ట సమాయుక్త సకంటక దలాన్విత / హరపాప మపామార్గ భ్రామ్యమానః పునః పునః||
అపామార్గం అంటే ఉత్తరేణి . ఇలాచేయటం వల్ల నరకం రాదట. ప్రకృతి సామరస్యంతో మనం జేవించాలని ఇందులో సందేశం. స్నానం తరువాత `యమాయ తర్పయుఆమి, తర్పయామి, తర్పయామి' అంటు మూడుసార్లు నువ్వులతో యమునికి తర్పణాలు ఇస్తూ ఈ శ్లోకం చదవాలి.
యమాయ ధర్మరాజాయ మృత్యువే చాంతకాయచ / వైవస్వతాయ కాలాయ సర్వభూత క్షయాయచ|
ఔదుమ్బరాయ ధర్మాయ నీలాయ పరమేష్టినే /మహొదరాయ చిత్రాయ చిత్రగుప్తాయ తే నమః||
దీపావళి రోజు మినపాకుతో చేసిన కూరతో భోజనం చేస్తే మంచిది అని అంటారు.
దీపదానం:
సాయంకాలం ప్రోదోషసమయంలో నువ్వులనూనెతో దీపాలు పెట్టాలి . విష్ణ్వాలయంలో, శివాలయాలలో, మఠాలలో , దీపాలు పెట్టడంతో పాటు నదీతీరాలు, చేనుగట్లు, తోటలు, వీధులు, పర్వతాల పైన చివరకు స్మశానల వద్ద కుడా దీపాలు పెట్టాలని పెద్దల శాసనం. దీపావళి రోజున పితృదేవతలు తమతమ సంతానాన్ని చూడాలని ఇంటికి వస్తారట.  వారికి మనం పెట్టే దీపాలే దారి చూపిస్తాయట .
దీపావళినాడు మరి ముఖ్యంగా ఐదు ప్రదేశాలలో దీపాలు పెట్టాలంటారు. అవి:
1) ఇంటిధ్వారం 2) ధాన్యపుకొట్టు ౩) బావి 4) రావిచెట్టు 5)వంటిల్లు . ఇంట్లో ఆశుచం ( మైల) పాటిస్తున్నాసారే ఈ ఐదు చోట్లా దీపం పెట్టవలసిందే.
లక్ష్మి పూజ :
దీపాలు వెలిగించి వాటిలోకి లక్ష్మి దేవిని ఆహ్వానించి లక్ష్మీపూజ చెయ్యాలి. ఆ తర్వాత బాణసంచా వెలిగించాలి. అర్ధరాత్రి స్త్రీలు అందరు కలసి చేతలు, వాయిద్యాలు మోగించాలి. దారిద్ర్యాన్ని దూరంగా తరిమికొట్టడానికి ఇలా చెయ్యడాన్ని "అలక్ష్మినిస్సరణం" అని అంటారు. మనం టపాసు పేల్చడంలోని అర్థం ఇదే.
దిబ్బు దిబ్బు దీపావళి/మళ్ళీ వచ్చే నాగులచవితి...
అంటూ చిన్న పిల్లలంతా గోగునార కట్టలకి చిన్న చిన్న గుడ్డ ముక్కల్ని కట్టి వెలిగించి దిష్టి తీయడాన్ని మనం సంప్రదాయంగా కొన్ని ప్రాంతాలల్లో చూస్తున్నాం. ఆ దీపం వెలిగించిన తరువాత కాళ్ళు కడుక్కుని ఇంటిలోపలకు వచ్చి తీపి పదార్థం తింటారు. దీపావళి రోజు శ్రీమహాలక్ష్మికి పూజ చేయాలి. శ్రీసూక్తము గాని, లక్ష్మీసహస్రనామ స్తోత్రం కానీ, అష్టోత్రంకానీ చేసుకోవటంవల్ల లక్ష్మీ కటాక్షం లభిస్తుంది.
  చీకటి, చలి కలిసిన కాలం తులాసంక్రమణంలోకి అడుగుపెడుతూ, సకల శుభాలూ కలగాలని లక్ష్మీదేవిని పూజిస్తూ, బాణసంచా కాలుస్తూ, బంధుమిత్రులతో అనందాన్ని పంచుకుంటూ, పెద్దవాళ్ళు కూడా పిల్లగాళ్ళుగా మారిపోయి కేరింతలు కొడుతూ దీపావళి పండుగ జరుపుకోవాలని ఆశిస్తూ...

శుభాకాంక్షలతో... రచయిత్రి  భమిడిపాటి బలాత్రిపురసుందరి...సెల్ నం. 9440174797.
మన ఆరోగ్యం మాసపత్రికకి 2017 సెప్టెంబరు నెలకి వ్యాసము
వామనజయంతి
    శ్రీ మహావిష్ణువు త్రివిక్రముడిగా అవతరించిన అవతారం వామనావతారం. భాద్రపద శుక్లపక్షంలో ద్వాదశి రోజున మహా పతివ్రత అయిన ఆదితికి శ్రీమహావిష్ణువు కుమారుడుగా జన్మించాడు. ఈ అవతారం విశిష్ఠతని గురించి విష్ణుపురాణంలో వివరించబడింది.
   వ్యాసమహర్షి రచించిన పద్ధెనిమిది పురాణాల్లో వామనపురాణం ఒకటి. శ్రీమహావిష్ణువు త్రివిక్రమ స్వరూపంతో అవతారమెత్తి బలి చక్రవర్తిని పాతళ లోకానికి పంపించాడు. శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారాల్లో వామనవతారం అయిదవది.
   ఈ పురాణం పూర్వభాగం, ఉత్తరభాగం అని రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది. పూర్వభాగంలో 10 వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ఉత్తరభాగం ఇప్పుడు దొరకట్లేదు. ఈ పురాణంలో శ్లోకాలే కాదు గద్య భాగాలు కూడా ఉన్నాయి. పూర్వభాగంలో 97 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి.
   కురుక్షేత్రంలో బ్రహ్మ సరోవరాన్ని గురించి సరోమహత్యం అనే పేరుతో 28 అధ్యాయాల్లో వర్ణింపబడింది. బలిచక్రవర్తి జరిపిన యజ్ఞం కురుక్షేత్రంలో జరిగిందని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. ఈ పురాణాన్ని పుల్యస్తుడు నారదుడికి చెప్పాడని అంటారు.
    ధర్మానికి భంగం కలిగినప్పుడు తాను అవతరించి ధర్మసంస్థాపన చేస్తానని శ్రీ కృష్ణుడు చెప్పినట్టు మనకు భగవద్గీత తెలియచేస్తోంది. ద్ధర్మసంస్థాపన కోసం భగవంతుడు  ఈ భూమి మీద అవతరించడమే దశావతారాలలో ఒకటైన వామనావతారం.
    వామనుడి అవతార చరిత్రలో బలిచక్రవర్తి, వామనమూర్తి మాటల్లో పే చక్కటి సందేశం ఇమిడి ఉంది. వామనావతారాన్ని  గురించి సంక్షిప్తంగా తెలుసుకుందాం...
   పూర్వం దేవతలతో యుద్ధం జరిగినప్పుడు రాక్షసరాజైన బలిచక్రవర్తి ఇంద్రుడి వల్ల యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు. అవమానం భరించలేక  గురువైన శుక్రాచార్యుడిని శరణువేడుకున్నాడు. కొంతకాలం గడిచిన తర్వాత గురువు శుక్రాచార్యుడి దయవల్ల  బలిచక్రవర్తి స్వర్గం మీద అధికారాన్ని సంపాదించాడు.
   దీంతో అధికారం పోగొట్టుకున్న ఇంద్రుడు తల్లి అదితి దగ్గరికి వెళ్ళి బాధ చెప్పుకుని తన పదవి తనకి వచ్చేటట్టు చెయ్యమని ప్రార్థించాడు. ఇంద్రుడి పరిస్థితిని చూసిన అదితికి దుఃఖం కలిగింది. పయోవ్రతానుష్టానం  చేసి శ్రీమహావిష్ణువుని ఆశ్రయించింది.
   ఆ వ్రతం పూర్తవుతూ ఉండగా చివరి రోజు శ్రీమహావిష్ణువు అదితికి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.  ఆమెతో తల్లీ!  బాధపడకు. నీకు నేను కుమారుడిగా జన్మించి, ఇంద్రుడికి చిన్న తమ్ముడిగా ఉండి అతడికి అంతా మంచి జరిగేటట్టు చేస్తాను! అని చెప్పి  అంతర్థానమయ్యాడు.
   ఇలా అదితికి శ్రీమహావిష్ణువు వామన రూపంలో కుమారుడిగా జన్మించాడు. సాక్షాత్తూ శ్రీమహావిష్ణువునే కుమారుడిగా పొందిన అదితి సంతోషానికి అంతులేదు.
   శ్రీమహావిష్ణువుని వామనమూర్తిగా బ్రహ్మచారి రూపంలో దర్శించిన మహర్షులు, దేవతలు ఎంతో ఆనందపడ్డారు. వామనమూర్తికి ఉపనయన సంస్కారాలు తామే స్వయంగా నిర్వర్తించి ధన్యులయ్యారు.
   బలి చక్రవర్తి వద్ద నుంచి మూడడుగుల నేలను దానంగా పొంది, ఒక అడుగును భూమిపై మోపి, రెండో అడుగుతో బ్రహ్మాండాన్ని ఆక్రమించడం కోసం క్రిందనుంచి ఒక్కోదాన్నే దాటుకుంటూ ఎలా విజృంభించాడో, ఏ విశేషణాలూ లేకుండా, ఒక మహాద్భుత దృశ్యాన్ని కండ్ల ముందు రూపు కట్టించాడు మహాభక్తుడు, కవి పోతన.  
 ఇంతింతైవటుఁడింతయైమరియుఁదానింతైనభోవీధిపై
 నంతైతోయదమండలాభ్రమునకల్లంతైభారాశిపై
 నంతైచంద్రునికంతయైధ్రువునిపైనంతమహర్వాటిపై
 నంతై సత్య పదోన్నతుండగుచు బ్రహ్మాండాంత సంవర్ధియై
   ఇంతయ్యాడు, మరింకింతయ్యాడు, ఆకాశానికి అంతయ్యాడు, మేఘమండలానికి అల్లంతయ్యాడు, జ్యోతిర్మండలానికి అంతయ్యాడు, చంద్రుణ్ణి దాటాడు, ధ్రువుడికి దాటి ఇంకా పైకి వెళ్లాడు, మహర్లోకం దాటిపోయాడు, సత్యలోకంకన్నా ఉన్నతంగా ఎదిగాడు. బ్రహ్మాండమంతా నిండిపోయాడు ఇదీ ఒక కుబ్జబాలకుడు క్రమక్రమంగా అజాండభాండాన్ని ఆక్రమించిన త్రివిక్రమ స్ఫూర్తి. క్రింద మునులూ, బలి చక్రవర్తీ, శుక్రుడూ నివ్వెరపోయి చూస్తున్నారు.
   క్షణానికి ముందు కళ్లముందు నిలబడి ఉన్న బ్రహ్మచారి బాలకుడు ఒక్కసారిగా కాదు క్రమక్రమంగా ఎదిగి భూనభోంతరాలు నిండిపోవడాన్ని ఇంతకన్నా అందంగా రూపు కట్టించడం అసాధ్యం. పద్యం పద పదానికీ విరుగుతూ, వామనుడు పదపదానికీ పెరుగుతూ పోయే క్రమతను చూపిస్తూ. ఇంతై, అంతై, దీనికింతై, దానికింతై అంటూ ఒక గొప్ప దృశ్యానికి ప్రత్యక్ష వివరణ మన కళ్ళకి కట్టినట్టు చూపించాడు. భక్తపోతనకి నమస్కరిద్దాం! 
   బలి చక్రవర్తి భృగుకచ్ఛము అనే ప్రదేశంలో అశ్వమేధ యాగం చేస్తున్నాడని వామనమూర్తికి తెలిసింది. వెంటనే  బ్రహ్మచారి  ఆ ప్రదేశానికి వెళ్ళాడు. బ్రహ్మతేజస్సుతోను, దివ్య యశస్సులతోను వెలిగే వటుడైన వామనుడు దండాన్ని, గొడుగుని, కమండలాన్ని ధరించి;  పవిత్రమైన రెల్లుగడ్డితో మొలత్రాడుని, యజ్ఞోపవీతాన్నీ ధరించి;  శరీరం మీద మృగచర్మం, శిరస్సు మీద జడలతో వామనుడు బ్రాహ్మణ రూపంతో యజ్ఞమండపంలోకి  ప్రవేశించాడు.
   బ్రాహ్మణ బ్రహ్మచారిని చూసిన బలిచక్రవర్తి పూజ్య భావంతో ఉచితాసనం మీద  కూర్చోపెట్టి పూజించాడు. ఆ తర్వాత వామనుడిని ఏం కావాలో అడగమన్నాడు...వామనుడు మూడు అడుగుల భూమి"  కావాలని అడిగాడు. 
   శుక్రాచార్యుడుకి శ్రీమహావిష్ణువే ఆ రూపంలో వచ్చాడని తెలుసు. అందువల్ల ఆ బ్రహ్మచారికి దానం ఇవ్వద్దని శిష్యుణ్ణి వారించాడు. కాని, శుక్రాచార్యుడు ఎంత వారించినా బలిచక్రవర్తి ఆయన మాట వినలేదు. దానం చెయ్యడం కోసం  సంకల్పం చెప్పడానికి తన చేతిలో ఉన్న జలపాత్రని ఎత్తాడు. 
   శుక్రాచార్యుడు తను చెప్పినదాన్ని తన శిష్యుడు వినట్లేదని అతడి మేలుకోరి జలపాత్రలో ప్రవేశించి జలం వచ్చే దారికి తన ముఖాన్ని అడ్డుపెట్టాడు. వామనమూర్తి ఒక దర్భని తీసుకుని పాత్రలో నీరు వచ్చే దారిలో పొడిచాడు. ఆ దర్భ శుక్రాచార్యుడి కంటికి గుచ్చుకుంది. దాని వల్ల శుక్రాచార్యుడికి ఒక కన్ను పోయింది .
   సంకల్పం పూర్తి అయిన వెంటనే వామనావతారంలో ఉన్న విష్ణుమూర్తి తన ఆకారాన్ని పెంచి ఒక్క అడుగు భూమి మీద, మరొక అడుగు ఆకాశం మీద పెట్టాడు. మూడు అడుగు పెట్టడానికి చోటు కావాలని బలిచక్రవర్తిని అడిగాడు.
   బలిచక్రవర్తి భక్తితోను, అనందంతోను శ్రీమహావిష్ణువు విరాట్స్వరూపాన్ని చూస్తూ  మూడో అడుగు పెట్టడానికి తన తలను చూపిస్తూ వినయంగా కూర్చున్నాడు. దీంతో మూడో అడుగును బలిచక్రవర్తి తలపైన పెట్టిన త్రివిక్రముడు అతన్ని పాతాళానికి తొక్కేశాడు.
   బలిచక్రవర్తి దాన గుణానికి సంతోషించిన శ్రీమహావిష్ణువు అతడికి పాతాళలోక రాజ్యాన్ని యిచ్చాడు. ఇంద్రుడికి ఇంద్ర పదవిని అప్పగించాడు అని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
   అటువంటి మహిమాన్వితుడైన వామనుడు పుట్టిన రోజున శ్రీ మహావిష్ణువుని నిష్ఠతో ప్రార్థించేవాళ్లకి అష్టైశ్వర్యాలు చేకూరుతాయని పెద్దల మాట.
  బలిచక్రవర్తి దాన గుణానికి మెచ్చుకుని శ్రీమహావిష్ణువు ప్రతి సంవత్సరం కొన్ని రోజులు భూమిపైకి వచ్చి తన రాజ్యాన్ని తను చూసుకునేట్టు వరమిచ్చాడు.
   ఇప్పటికీ కేరళలో బలిచక్ర్రవర్తి రాక కోసం ఎదురుచూస్తూ ఓనం అనే పేరుతో పండగను జరుపుకుంటూ అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు.
   భాద్రపద శుద్ద ద్వాదశి వామన జయంతిగా  చెప్పబడిందిఈ రోజున వామనమూర్తిని ఆరాధిస్తే అన్ని విషయాలలోనూ విజయం లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా ఈ రోజున బ్రాహ్మణులకు పెరుగును దానం చేస్తే మంచి ఫలితాలని పొందవచ్చు అని పురాణాలమాట.
   శ్రీమహావిష్ణువు మన రక్షణ కోసం ఎన్నో అవతారాలు ఎత్తాడు. అందులో వామనావతారం కూడా ఒకటి. అందుకే వామనజయంతి రోజు కృతజ్ఞతతో శ్రీమహావిష్ణువుని భక్తితో సేవిద్దాం.
   పాఠకులకి వామనజయంతి శుభాకాంక్షలు
భమిడిపాటి బాలాత్రిపురసుందరి
సెల్ నం. 9440174797